അൽ ബഖറ - البقرة - Al-Baqarah

അലിഫ് ലാം മീം¹
ഇതാണ് ഗ്രന്ഥം. ഇതില്‍ സംശയം ഒട്ടുമേയില്ല.²
ജീവിതത്തില്‍ സൂക്ഷ്മത പുലര്‍ത്തുന്നവര്‍ക്ക് സന്മാര്‍ഗദര്‍ശകമത്രേ ഇത്. അവര്‍ അഗോചരമായവയില്‍ വിശ്വസിക്കുകയും നമസ്‌കാരം മുറപോലെയനുഷ്ഠിക്കുകും നാമവര്‍ക്ക് നല്‍കിയതില്‍ നിന്നു ചെലവഴിക്കുകയും താങ്കള്‍ക്കും മുന്‍ഗാമികള്‍ക്കും അവതീര്‍ണമായതില്‍ വിശ്വസിക്കുകയും³
പരലോക ജീവിതത്തെ ദൃഢീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരാണ്. അവര്‍ തങ്ങളുടെ നാഥന്റെ പക്കല്‍ നിന്നുള്ള സന്മാര്‍ഗത്തിലാകുന്നു. അവര്‍ തന്നെയത്രേ വിജയികള്‍.

താങ്കള്‍ താക്കീതു നല്‍കുന്നതും നല്‍കാതിരിക്കുന്നതും സത്യനിഷേധികള്‍ക്ക് തുല്യമാണ്; അവര്‍ വിശ്വസിക്കുകയില്ല. അവരുടെ മനസ്സുകള്‍ക്കും കാതുകള്‍ക്കും അല്ലാഹു മുദ്രവെച്ചിരിക്കുന്നു. അവരുടെ കണ്ണുകള്‍ക്കും ഒരാവരണമുണ്ട്.⁴
ഗുരുതര ശിക്ഷയാണവര്‍ക്കുള്ളത്. ഞങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിലും അന്ത്യനാളിലും വിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു തട്ടിവിടുന്ന ചിലയാളുകളുണ്ട്. യഥാര്‍ത്ഥത്തിലവര്‍ വിശ്വസിച്ചവരല്ല; അല്ലാഹുവിനെയും വിശ്വാസികളെയും കബളിപ്പിക്കുകയാണ്. സ്വന്തത്തെത്തന്നെയാണ് സത്യത്തില്‍ അവര്‍ വഞ്ചിക്കുന്നത്; പക്ഷെ അവരതറിയുന്നില്ല. അവരുടെ മനസ്സുകളില്‍ ഒരു രോഗമുണ്ട്.⁵
തന്മൂലം അല്ലാഹു അവര്‍ക്ക് രോഗം വര്‍ധിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുകയുമുണ്ടായി. നുണ പറയുന്നതുകൊണ്ട് കഠിന ശിക്ഷയാണവര്‍ക്കുള്ളത്.

നിങ്ങള്‍ നാട്ടില്‍ കുഴപ്പമുണ്ടാക്കരുതെന്നു പറയപ്പെടുമ്പോള്‍, 'ഞങ്ങള്‍ പരിഷ്‌കര്‍ത്താക്കള്‍ മാത്രമാണല്ലോ' എന്നാണവര്‍ പ്രതികരിക്കുക. അറിയണം, അവര്‍ തന്നെയാണ് കുഴപ്പക്കാര്‍. പക്ഷെ അവരത് ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല⁶
മറ്റുള്ളവര്‍ സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊണ്ടതു പോലെ നിങ്ങളും വിശ്വസിക്കൂ എന്നു നിര്‍ദേശിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ 'ആ മൂഢന്മാരെപ്പോലെ ഞങ്ങളും വിശ്വസിക്കുകയോ' എന്നവര്‍ പ്രതികരിക്കും. അറിയുക, അവര്‍ തന്നെയാണു മടയന്മാര്‍; എന്നാല്‍ അവരതു ധരിക്കുന്നില്ല. സത്യവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചവരെ അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോള്‍ 'ഞങ്ങളും വിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു' എന്നവര്‍ തട്ടിവിടും. തങ്ങളുടെ ദുഷ്ടരോടൊത്താകുമ്പോഴാകട്ടെ 'ഞങ്ങള്‍ നിങ്ങളോടൊന്നിച്ചു തന്നെയാണ്, വിശ്വാസികളെ ഞങ്ങള്‍ പരിഹസിക്കുക മാത്രമായിരുന്നു' എന്നവര്‍ പറയും. അല്ലാഹു അവരെ പരിഹാസ്യരാക്കുകയും തങ്ങളുടെ അധര്‍മത്തില്‍ വിഹരിച്ചുകൊള്ളുവാന്‍ വിട്ടേക്കുകയുമാണ്. സന്മാര്‍ഗം വിറ്റു പകരം ദുര്‍മാര്‍ഗം മേടിച്ചവരാണവര്‍. തന്മൂലം അവരുടെ കച്ചവടം ലാഭകരമായില്ല; നേര്‍വഴി പ്രാപിച്ചുമില്ല അവര്‍.⁷

അവരുടെ ഉപമ ഇതാണ്: ഒരാള്‍ തീ കത്തിച്ചു. അങ്ങനെ പരിസരം വെളിച്ചമുള്ളതായപ്പോള്‍ അല്ലാഹു അവരുടെ പ്രകാശം കെടുത്തിക്കളയുകയും കണ്ണു കാണാനാകാതെ അന്ധകാരങ്ങളിലലയാന്‍ വിടുകയും ചെയ്തു. അവര്‍ ബധിരരും മൂകരും അന്ധരുമാണ്, ഇനിയവര്‍ മടങ്ങുകയില്ല.⁸
അല്ലെങ്കില്‍ ഇങ്ങനെയാണവരുടെ ഉപമ: കൂരിരുട്ടും ഇടിയും മിന്നലുമായി അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്നു മഴ വര്‍ഷിക്കുന്നു. ഇടിനാദത്താല്‍ മരണം ഭയന്ന് ചെവികളില്‍ വിരലുകള്‍ തിരുകുകയാണവര്‍. ഈ സത്യനിഷേധികളെ അല്ലാഹു വലയം ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്. മിന്നല്‍ പിണറുകള്‍ അവരുടെ കണ്ണുകളെ റാഞ്ചിയെടുക്കുന്ന ഘട്ടം വരെ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. മിന്നല്‍ വെളിച്ചം പരത്തുമ്പോള്‍ നടക്കുകയും ഇരുട്ടാകുമ്പോള്‍ നിന്നു പോവുകയും ചെയ്യും അവര്‍. അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ അവരുടെ കേള്‍വിയും കാഴ്ചയും നിശ്ശേഷം എടുത്തു കളഞ്ഞേനെ; അവന്‍ എല്ലാ കാര്യത്തിന്നും കഴിവുറ്റവന്‍ തന്നെയത്രേ.⁹

ഹേ ജനങ്ങളേ, ദൈവഭയമുള്ളവരായിത്തീരുന്നതിന്നു വേണ്ടി, നിങ്ങളെയും മുമ്പുകഴിഞ്ഞുപോയവരെയും സൃഷ്ടിച്ച നാഥനെ ആരാധിക്കുക. ഭൂമിയെ വിരിപ്പായും ആകാശത്തെ മേല്‍ക്കൂരയായും നിങ്ങള്‍ക്കു സൃഷ്ടിച്ചുതരികയും അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്നു മഴവര്‍ഷിച്ച് അതുവഴി നിങ്ങള്‍ക്ക് ആഹരിക്കാനുള്ള കായ്കനികള്‍ ഉല്‍പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവനാണവന്‍. ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ അവന്ന് പങ്കാളികളെ സ്ഥാപിക്കരുത്.

നമ്മുടെ ദാസന്‍ മുഹമ്മദ് നബിക്ക് നാമവതരിപ്പിച്ച ഈ വേദഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ വല്ല സംശയവുമുണ്ടെങ്കില്‍ തത്തുല്യമായ ഒരധ്യായമെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ കൊണ്ടുവരിക! അല്ലാഹുവിനെകൂടാതെ, നിങ്ങള്‍ക്കുള്ള സഹായികളെയും വിളിച്ചുകൊള്ളുക-നിങ്ങള്‍ സത്യസന്ധരാണെങ്കില്‍. ഇനി നിങ്ങള്‍ അതു ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കില്‍-ഒരിക്കലും നിങ്ങള്‍ക്കതിനു സാധിക്കയില്ല, തീര്‍ച്ച-മനുഷ്യരും കല്ലുകളും വിറകായിട്ടുള്ള ആ നരകം സൂക്ഷിച്ചുകൊള്ളുക. സത്യനിഷേധികള്‍ക്കായി സജ്ജീകരിക്കപ്പെട്ടതാണത്.¹⁰

സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊള്ളുകയും സല്‍കര്‍മങ്ങളനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തവര്‍ക്ക് അടിയിലൂടെ ആറുകളൊഴുകുന്ന സ്വര്‍ഗപ്പൂങ്കാവനങ്ങളുണ്ടെന്ന് സന്തോഷവാര്‍ത്തയറിയിക്കുക. അതില്‍ ആഹരിക്കാനായി ഓരോ കനി നല്‍കപ്പെടുമ്പോഴും 'ഇതു ഞങ്ങള്‍ക്കു നേരത്തെ തന്നിരുന്നുവല്ലോ' എന്നവര്‍ പ്രതികരിക്കും. സത്യത്തില്‍ രൂപസാദൃശ്യമുള്ളതായി അത് നല്‍കപ്പെടുകയാണ്. അവര്‍ക്കവിടെ പരിശുദ്ധരായ ഇണകളുമുണ്ടാകും. അതിലവര്‍ നിത്യവാസികളായിരിക്കുന്നതാണ്.¹¹

ഏതൊരു വസ്തുവെയും-അതൊരു കൊതുകോ അതിലും നിസ്സാരമോ ആകട്ടെ-ഉപമയാക്കുന്നതില്‍ അല്ലാഹുവിന്നു ലജ്ജയില്ല. അതു തങ്ങളുടെ നാഥനില്‍ നിന്നുള്ള സത്യമാണ് എന്നു വിശ്വാസികള്‍ക്കറിയാം. എന്നാല്‍ ഈ ഉപമവഴി അല്ലാഹു എന്താണുദ്ദേശിച്ചത് എന്ന് അവഹേളിക്കയാണ് നിഷേധികള്‍ ചെയ്യുക.¹²
ഇങ്ങനെ അതുവഴി പലരെയും അല്ലാഹു ദുര്‍മാര്‍ഗത്തിലാക്കുകയും പലരെയും സന്മാര്‍ഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാല്‍, അല്ലാഹുവുമായുള്ള പ്രതിജ്ഞ ദൃഢീകരിച്ച ശേഷം ലംഘിക്കുകയും അവന്‍ ബന്ധിപ്പിക്കാന്‍ കല്‍പിച്ചതിനെ വിച്ഛേദിക്കുകയും നാട്ടില്‍ കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അധര്‍മകാരികളെ മാത്രമേ അതുമൂലം ദുര്‍മാര്‍ഗത്തിലാക്കുന്നുള്ളൂ. അവര്‍ തന്നെയാണു പരാജിതര്‍.¹³

നിങ്ങളെങ്ങനെ അല്ലാഹുവിനെ നിഷേധിക്കും? നിര്‍ജീവാവസ്ഥയിലായിരുന്നതില്‍ പിന്നെ നിങ്ങളെയവന്‍ ജീവിപ്പിച്ചു. ഇനിയും മരിപ്പിക്കുകയും ശേഷം ജീവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവനിലേക്കു തന്നെ നിങ്ങളിനി മടക്കപ്പെടും. ഭൂമിയിലുള്ളതൊക്കെയും നിങ്ങള്‍ക്കായി സൃഷ്ടിച്ചതവനാണ്. ഏഴാകാശങ്ങളായി ഉപരിലോകത്തെ സംവിധാനിച്ചതും അവന്‍ തന്നെ. സര്‍വകാര്യജ്ഞനത്രേ അവന്‍.¹⁴

ഞാന്‍ ഭൂമിയില്‍ ഒരു പ്രതിനിധിയെ നിശ്ചയിക്കുകയാണ് എന്ന് താങ്കളുടെ നാഥന്‍ മലക്കുളോടു പറഞ്ഞ സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമാണ്. അവര്‍ പ്രതികരിച്ചു: അവിടെ കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുകയും ചോരചിന്തുകയും ചെയ്യുന്നവരെയാണോ നീ നിശ്ചയിക്കുന്നത്? ഞങ്ങളാകട്ടെ നിന്റെ മഹത്ത്വം പ്രകീര്‍ത്തിക്കുകയും പരിശുദ്ധി വാഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: നിങ്ങള്‍ക്കറിവില്ലാത്തത് എനിക്കറിയാം.¹⁵

ആദം നബിക്ക് അല്ലാഹു സകല വസ്തുക്കളുടെയും പേരുകള്‍ പഠിപ്പിക്കുകയും എന്നിട്ടവ മലക്കുകള്‍ക്കു മുമ്പില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ച് 'നിങ്ങള്‍ സത്യവാദികളാണെങ്കില്‍ ഇവയുടെ പേരുകള്‍ എനിക്കു പറഞ്ഞുതരിക' എന്നാവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അവര്‍ പ്രതികരിച്ചു: നിന്റെ പരിശുദ്ധി ഞങ്ങള്‍ വാഴ്ത്തുന്നു! നീ പഠിപ്പിച്ചു തന്നതല്ലാത്ത യാതൊരറിവും ഞങ്ങള്‍ക്കില്ലല്ലോ. നീ സര്‍വജ്ഞനും യുക്തിമാനും തന്നെ.

ആദമേ, ഇവര്‍ക്ക് ആ സാധനങ്ങളുടെ പേരുകള്‍ അറിയിച്ചു കൊടുക്കൂ എന്ന് അല്ലാഹു അരുളി. അദ്ദേഹം അവയുടെ നാമങ്ങള്‍ മലക്കുകള്‍ക്കറിയിച്ചു കൊടുത്തപ്പോള്‍ അല്ലാഹു ചോദിച്ചു: ആകാശഭൂമികളിലെ അദൃശ്യങ്ങളും നിങ്ങള്‍ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതും ഒളിച്ചുവെക്കുന്നതുമൊക്കെ എനിക്കറിയാമെന്നു നിങ്ങളോടു ഞാന്‍ പറഞ്ഞിരുന്നില്ലേ? ആദമിന്നു നിങ്ങള്‍ സുജൂദ് ചെയ്യുക എന്നു മലക്കുകളോട് നാം കല്‍പിച്ച സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമാണ്. തത്സമയം അവരൊക്കെയും സുജൂദ് ചെയ്തു; ഇബ്‌ലീസ് ഒഴികെ. അവന്‍ വിസമ്മതിക്കുകയും അഹങ്കാരം പ്രകടിപ്പിക്കുകയുമാണുണ്ടായത്. നിഷേധികളില്‍ പെട്ടവനായിരുന്നു അവന്‍.¹⁶

ആദമിനോട് നാം അരുളി: താങ്കളും സഹധര്‍മിണിയും സ്വര്‍ഗത്തില്‍ വസിക്കുകയും അതില്‍ നിന്ന് ഇഷ്ടാനുസരണം സുഭിക്ഷമായി ആഹരിക്കുകയും ചെയ്യുക. എന്നാല്‍ ഈ വൃക്ഷവുമായടുക്കരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്താല്‍ നിങ്ങളിരുവരും അക്രമികളില്‍ പെടും. എന്നിട്ട് പിശാച് അവരിരുവരെയും വ്യതിചലിപ്പിക്കുകയും തങ്ങളനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സ്വര്‍ഗീയ സൗഖ്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് അവരെ ബഹിഷ്‌കരിക്കുകയും ചെയ്തു.¹⁷
നാം കല്‍പിച്ചു: 'ഇറങ്ങിപ്പോവുക! നിങ്ങള്‍ പരസ്പരം ശത്രുക്കളാണ്. ഒരു നിശ്ചിതകാലം വരെ നിങ്ങള്‍ക്കു ഭൂമിയില്‍ അധിവാസവും ജീവിത വിഭവങ്ങളുമുണ്ടായിരിക്കും.' ആദം നബി രക്ഷിതാവിങ്കല്‍ നിന്ന് ചില വചനങ്ങള്‍ ഗ്രഹിച്ചു പശ്ചാത്തപിക്കുകയും അല്ലാഹു അത് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അവന്‍ ഏറെ പശ്ചാത്താപം സ്വീകരിക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമത്രേ. നാം അരുളി: നിങ്ങളെല്ലാവരും സ്വര്‍ഗത്തില്‍ നിന്നിറങ്ങുക. ഇനി എന്റെയടുത്തുനിന്നുള്ള വല്ല മാര്‍ഗദര്‍ശനവും നിങ്ങള്‍ക്ക് വന്നെത്തുകയും അതാരെങ്കിലും പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവര്‍ ഭയപ്പെടുകയോ ദുഃഖിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടി വരില്ല.¹⁸
നിഷേധികളാവുകയും നമ്മുടെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വ്യാജമാക്കുകയും ചെയ്തവര്‍ നരകക്കാരത്രേ. അവരതില്‍ ശാശ്വതവാസികളായിരിക്കുന്നതാണ്.

ഹേ ഇസ്രാഈല്യരേ,¹⁹
ഞാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു ചെയ്തു തന്ന അനുഗ്രഹങ്ങള്‍ ഓര്‍ക്കുക. എന്നോടു ചെയ്ത കരാര്‍ നിങ്ങള്‍ നിറവേറ്റണം; നിങ്ങളോടുള്ള പ്രതിജ്ഞ ഞാനും പാലിക്കാം.²⁰
എന്നെ മാത്രം നിങ്ങള്‍ ഭയപ്പെടുക. നിങ്ങള്‍ വശമുള്ള വേദങ്ങളെ ശരിവെച്ചുകൊണ്ട് ഞാനവതരിപ്പിച്ച ഖുര്‍ആന്‍ വിശ്വസിക്കുക. അതിന്റെ പ്രഥമനിഷേധികള്‍ നിങ്ങളാവരുത്. എന്റെ വചനങ്ങള്‍ തുച്ഛവിലക്ക് വില്‍ക്കരുത്. നിങ്ങള്‍ എന്നെ മാത്രം സൂക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുക. അറിഞ്ഞുകൊണ്ടു തന്നെ, നിങ്ങള്‍ സത്യത്തെ മിഥ്യയുമായി കൂട്ടിക്കലര്‍ത്തുകയും വസ്തുതകള്‍ മറച്ചുവെക്കുകയുമരുത്.²¹
നമസ്‌കാരം യഥാവിധി നിലനിറുത്തകയും നിര്‍ബന്ധദാനങ്ങള്‍ നല്‍കുകയും സംഘടിതമായി നമസ്‌കരിക്കുകയും ചെയ്യുക. നിങ്ങള്‍ ജനങ്ങളോട് നന്മകല്‍പിക്കുകയും ഒപ്പം സ്വന്തം കാര്യം മറന്നുകളയുകയുമാണോ? വേദഗ്രന്ഥം നിങ്ങള്‍ പാരായണം ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്! ചിന്തിക്കുന്നില്ലേ നിങ്ങള്‍? സഹനവും നമസ്‌കാരവും കൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ ദിവ്യസഹായം തേടുക. അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുമെന്നും അവനിലേക്ക് മടങ്ങുമെന്നും വിശ്വസിക്കുന്ന ഭക്തന്മാര്‍ അല്ലാത്തവര്‍ക്കൊക്കെ നമസ്‌കാരം വലിയ ഭാരം തന്നെയായിരിക്കും.

ഹേ ഇസ്രാഈല്യരേ, ഞാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു ചെയ്തുതന്ന അനുഗ്രഹങ്ങളും മറ്റു ജനങ്ങളെക്കാള്‍ നിങ്ങളെ വിശിഷ്ടരാക്കിയതും ഓര്‍ക്കുക. ഒരു വ്യക്തിയും യാതൊരാള്‍ക്കും ഉപകരിക്കാത്തതും ആരുടെയും ശുപാര്‍ശ സ്വീകരിക്കപ്പെടാത്തതും ആരെയും മോചനദ്രവ്യത്തിന്നു പകരം വിട്ടയക്കപ്പെടാത്തതും കുറ്റവാളികള്‍ക്ക് ഒരു സഹായവും കിട്ടാത്തതുമായ പാരത്രിക ദിനത്തെ നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷിച്ചുകൊള്ളുക. ഫിര്‍ഔന്‍ കിങ്കരന്മാര്‍ ജനിച്ചുവീഴുന്ന ആണ്‍പൈതങ്ങളെ അറുകൊലചെയ്തും പെണ്‍കുട്ടികളെ അവശേഷിപ്പിച്ചും നിങ്ങളെ കഠിന ശിക്ഷക്കു വിധേയരാക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നതില്‍ നിന്നു നാം രക്ഷപ്പെടുത്തിയ സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമത്രേ. നിങ്ങളുടെ നാഥന്റെ പക്കല്‍ നിന്നുള്ള വമ്പിച്ച പരീക്ഷണമായിരുന്നു അത്. നിങ്ങള്‍ക്കു നാം കടല്‍ പിളര്‍ന്നു തന്നതും സ്മരണീയമാണ്. അങ്ങനെ നാം നിങ്ങളെ രക്ഷപ്പെടുത്തുകയും നിങ്ങള്‍ നോക്കി നില്‍ക്കെ ഫിര്‍ഔന്‍ സംഘത്തെ മുക്കിക്കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.²²

മൂസാനബിക്ക് നാം നാല്പതുരാത്രികള്‍ നിര്‍ണയിച്ചുകൊടുത്ത സംഭവം ഓര്‍ക്കുക. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹത്തിന്നു പിറകെ അക്രമികളായിക്കൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ പശുക്കുട്ടിയെ ആരാധ്യവസ്തുവാക്കി. തദനന്തരം, നിങ്ങള്‍ കൃതജ്ഞരാവാനായി നാം മാപ്പുതന്നു. നിങ്ങളുടെ സന്മാര്‍ഗ പ്രാപ്തിക്കു വേണ്ടി മൂസാനബിക്ക് വേദഗ്രന്ഥവും സത്യാസത്യവിവേചകവും നാം നല്‍കിയതും സ്മരണീയമത്രേ. മൂസാനബി തന്റെ ജനതയോടുപറഞ്ഞ സന്ദര്‍ഭം ഓര്‍ക്കുക: ഓ ജനങ്ങളേ, പശുക്കുട്ടിയെ ആരാധിക്കുകവഴി നിങ്ങള്‍ സ്വന്തത്തോടു തന്നെ അക്രമം പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ സ്രഷ്ടാവിനോടു നിങ്ങള്‍ പശ്ചാത്തപിക്കുകയും ആത്മനിഗ്രഹം നടത്തുകയും ചെയ്യുക; അതാണു പടച്ചവന്റെ പക്കല്‍ ഉത്തമം.²³
അങ്ങനെ നിങ്ങളുടെ പശ്ചാത്താപം അവന്‍ സ്വീകരിക്കുകയുണ്ടായി. നിശ്ചയം അവന്‍ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമത്രേ.

ഓ മൂസാ, അല്ലാഹുവിനെ പ്രത്യക്ഷമായി കാണാതെ നിന്നെ ഞങ്ങള്‍ വിശ്വസിക്കയേയില്ല എന്നു നിങ്ങള്‍ പറഞ്ഞതോര്‍ക്കുക; തത്സമയം, നോക്കിനില്‍ക്കെത്തന്നെ നിങ്ങള്‍ക്ക് ഇടിത്തീയേല്‍ക്കുകയും മരിച്ച ശേഷം പിന്നീട് നിങ്ങളെ നാം പുനര്‍ജീവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു- നിങ്ങള്‍ നന്ദിയുള്ളവരാകാന്‍. നിങ്ങള്‍ക്കു നാം മേഘത്തണലിടുകയും മന്നും കാടപ്പക്ഷികളും ഇറക്കിത്തരികയും നാം നല്‍കിയ ഉത്തമ വിഭവങ്ങളില്‍ നിന്നു നിങ്ങളാഹരിച്ചു കൊള്ളുക എന്നു നിര്‍ദേശിക്കയും ചെയ്തു. എന്നിട്ടും കൃതഘ്‌നത കാട്ടിയവര്‍ നമുക്കൊരു ദ്രോഹവും ചെയ്തില്ല. പ്രത്യുത, സ്വന്തത്തോടു തന്നെ അതിക്രമം കാട്ടുകയായിരുന്നു അവര്‍.²⁴

നാം കല്‍പിച്ച സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമത്രേ: 'നിങ്ങള്‍ ഈ നഗരത്തില്‍ പ്രവേശിക്കുകയും അവിടെ നിന്ന് യഥേഷ്ടം സുഭിക്ഷമായി ആഹരിക്കുകയും കുനിഞ്ഞുകൊണ്ടും മാപ്പിരന്നും കടക്കുകയും ചെയ്യുക-എങ്കില്‍ നിങ്ങളുടെ പാപങ്ങള്‍ നാം പൊറുത്തുകരികയും പുണ്യവാന്മാര്‍ക്ക് കൂടുതല്‍ നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.' എന്നാല്‍ അതിക്രമികള്‍ നിര്‍ദിഷ്ടവാക്കുകള്‍ മാറ്റിമറിക്കയാണുണ്ടായത്.²⁵
തന്മൂലം, അധര്‍മം പ്രവര്‍ത്തിച്ച കാരണത്താല്‍ ആകാശത്തുനിന്നുള്ള കഠിന ശിക്ഷ അക്രമികളുടെ മേല്‍ നാമിറക്കി. സ്വജനതക്കായി മൂസാനബി ജലമാവശ്യപ്പെട്ട സന്ദര്‍ഭവും ഓര്‍ക്കുക. താങ്കളുടെ വടികൊണ്ട് ആ കല്ലിന്മേല്‍ പ്രഹരിക്കുക എന്നു തത്സമയം നാം അനുശാസിച്ചു. അടിച്ചപ്പോള്‍ അതില്‍ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് ഉറവകള്‍ പൊട്ടിയൊലിച്ചു. ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ പാനസ്ഥലം മനസ്സിലാക്കി.²⁶
അല്ലാഹുവിന്റെ വിഭവങ്ങള്‍ നിങ്ങള്‍ തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യുക, നാട്ടില്‍ കുഴപ്പമുണ്ടാക്കരുത് എന്നു നാമവരോടു കല്‍പിക്കുകയുമുണ്ടായി.

ഓ മൂസാ, ഒരേ തരം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു ക്ഷമിക്കാന്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കൊട്ടുമാകില്ല. അതു കൊണ്ട് ഭൂമിയിലുണ്ടാകുന്ന ചീര, കക്കരി, ഗോതമ്പ്, പയര്‍, ഉള്ളി എന്നിവ ഞങ്ങള്‍ക്കുണ്ടാക്കിത്തരാന്‍ താങ്കളുടെ നാഥനോടര്‍ത്ഥിക്കുക എന്നു നിങ്ങളാവശ്യപ്പെട്ട സന്ദര്‍ഭവും സ്മരണീയമത്രേ. അപ്പോള്‍ മൂസാനബി പ്രതികരിച്ചു: 'നല്ലത് കൈവിട്ടു പകരം താഴ്ന്നതാവശ്യപ്പെടുകയാണോ നിങ്ങള്‍! ശരി, ഏതെങ്കിലും പട്ടണത്തിലേക്കു പൊയ്‌ക്കൊള്ളൂ, നിങ്ങള്‍ ചോദിച്ചതൊക്കെ അവിടെക്കിട്ടും'. അവരില്‍ നിസ്സാരതയും പതിത്വവും മുദ്രിതമാവുകയും അല്ലാഹുവിന്റെ ക്രോധത്തിന്നവര്‍ പാത്രീഭൂതരാവുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അവര്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ നിഷേധിക്കുകയും പ്രവാചകന്മാരെ ന്യായീകരണമൊന്നുമില്ലാതെ കൊല്ലുകയും അനുസരണരാഹിത്യം കാണിക്കുകയും അതിക്രമം പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതിനാലാണത്.²⁷

മുഹമ്മദ് നബിയില്‍ വിശ്വസിച്ചവരോ ജൂതരോ ക്രിസ്തീയരോ സ്വാബിഉകളോ ആരുമാകട്ടെ, അല്ലാഹുവിലും അന്ത്യനാളിലും വിശ്വസിക്കുകയും സല്‍കര്‍മങ്ങളനുവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്തവര്‍ക്ക് അര്‍ഹിക്കുന്ന പ്രതിഫലം റബ്ബിങ്കലുണ്ട്. അവര്‍ക്ക് ഭയപ്പെടുകയോ ദുഃഖിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടി വരില്ല²⁸

നിങ്ങള്‍ക്കു മീതെ മല ഉയര്‍ത്തി നാം ഉടമ്പടി ചെയ്തത് ഓര്‍ക്കുക: 'നാം തന്ന വേദം മുറുകെ പിടിക്കുകയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം അനുസ്മരിക്കുകയും ചെയ്യുക. എങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷ്മതയുള്ളവരായേക്കാം.'²⁹
എന്നിട്ടു പിന്നെയും നിങ്ങള്‍ പിന്തിരിഞ്ഞു. അല്ലാഹുവിന്റെ ഔദാര്യവും കാരുണ്യവുമുണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ നശിച്ചുപോയിരുന്നേനെ. 'ശാബ്ബത്ത്' ദിനം അതിക്രമകാരികളായവരെ നിങ്ങള്‍ക്ക് നന്നായറിയാം; അതിനാല്‍ 'നിങ്ങള്‍ നിന്ദ്യരായ കുരങ്ങന്മാരാകുക' എന്നു നാം ശപിച്ചു പറഞ്ഞു.³⁰
അങ്ങനെ അതിനെ നാം സമകാലികര്‍ക്കും പില്‍ക്കാലക്കാര്‍ക്കും ഒരു മാതൃകാശിക്ഷയും സൂക്ഷ്മാലുക്കള്‍ക്ക് ഒരു സദുപദേശവുമാക്കി.

മൂസാ നബി സ്വജനതയോട് പറഞ്ഞ സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമത്രേ: 'നിശ്ചയം, അല്ലാഹു നിങ്ങളോട് ഒരു പശുവിനെ അറുക്കുവാനാണു കല്‍പിക്കുന്നത്.' അവര്‍ ചോദിച്ചു: താങ്കള്‍ ഞങ്ങളെ പരിഹസിക്കുകയാണോ? 'മൂഢന്മാരില്‍ പെട്ടുപോകുന്നതില്‍ നിന്ന് അല്ലാഹുവോടു ഞാന്‍ കാവല്‍ തേടുന്നു' എന്നായിരുന്നു തന്റെ പ്രതികരണം. അത് എന്തുതരം പശുവാണെന്നു വിവരിച്ചുതരാന്‍ നാഥനോടപേക്ഷിക്കൂ എന്നവരാവശ്യപ്പെട്ടു. മൂസാനബി മറുപടി നല്‍കി: അല്ലാഹു അരുളുന്നതിതാണ്: ഏറെ പ്രായമുള്ളതോ തീരേ പ്രായം കുറഞ്ഞതോ അല്ലാത്ത മധ്യവയസ്സുള്ളതാകണം അത്. അതിനാല്‍, ശാസിക്കപ്പെടുന്നത് നിങ്ങള്‍ ചെയ്യുക. അതിന്റെ നിറമെന്താണെന്നു കൂടി പ്രതിപാദിച്ചു തരാന്‍ റബ്ബിനോടര്‍ത്ഥിക്കൂ എന്നവരാവശ്യപ്പെട്ടപ്പോള്‍ മൂസാനബി മറുപടി കൊടുത്തു: 'ദ്രഷ്ടാക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ശുദ്ധ മഞ്ഞവര്‍ണമുള്ളതാകണം അതെന്നവന്‍ അരുളിയിരിക്കുന്നു.' അവര്‍ ബോധിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി: പശുക്കളെ ഞങ്ങള്‍ക്ക് തിരിച്ചറിയാനാകാതെ വന്നിരിക്കയാണ്, ഏതു വിധമുള്ളതാണതെന്ന് ഒന്നു കൂടി വിശദീകരിച്ചു തരാന്‍ താങ്കള്‍ നാഥനോട് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കണം. ഇന്‍ശാ അല്ലാഹ്, ഞങ്ങളതിനെ കണ്ടെത്തുക തന്നെ ചെയ്യും! മൂസാനബി പ്രതികരിച്ചു: അല്ലാഹു വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിതാണ്-ഭൂമി ഉഴുതാനോ കൃഷി നനക്കാനോ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാത്തതും അന്യൂനവും കലകളില്ലാത്തതുമാകണം അത്. അവര്‍ പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോഴാണ് താങ്കള്‍ ശരിയായ വിവരം തന്നുകഴിഞ്ഞത്.' അങ്ങനെ അവരാ പശുവിനെ അറുത്തു. അക്കൂട്ടരത് ചെയ്യുമാറായിരുന്നില്ല.³¹

നിങ്ങള്‍ ഒരാളെ കൊന്ന് പരസ്പരം പഴിചാരി ഒഴിഞ്ഞുമാറിയപ്പോഴുണ്ടായ മേല്‍ സംഭവം ഓര്‍ക്കുക. നിങ്ങള്‍ ഒളിച്ചുവെക്കുന്നത് അല്ലാഹു പുറത്തു കൊണ്ടുവരുന്നതാണ്. അങ്ങനെ ആ പശുവിന്റെ അംശം കൊണ്ട് മയ്യിത്തിനെ അടിക്കുക എന്നു നാം കല്‍പിച്ചു. മരിച്ചവരെ അല്ലാഹു ഇങ്ങനെ ജീവിപ്പിക്കുകയും തന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ കാണിച്ചു തരികയും ചെയ്യുന്നു;³²
നിങ്ങള്‍ ചിന്തിക്കുവാന്‍ വേണ്ടി. തദനന്തരവും നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങള്‍ കടുത്തു. അവ പാറ പോലെയോ അതിനേക്കാള്‍ കടുത്തതോ ആണ്. പാറകളാകട്ടെ അരുവികള്‍ പൊട്ടിയൊഴുകുന്നത്, പിളര്‍ന്ന് വെള്ളമൊലിക്കുന്നത്, ദൈവഭയത്താല്‍ ഉരുണ്ടുവീഴുന്നത് എന്നിങ്ങനെ പല തരമുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു ഒട്ടുമേ അശ്രദ്ധനല്ല.

ഹേ മുസ്‌ലിംകളേ, വേദക്കാര്‍ നിങ്ങളെ വിശ്വസിക്കുമെന്നു പ്രത്യാശിക്കുന്നുണ്ടോ? അല്ലാഹുവിന്റെ വചനങ്ങള്‍ ശ്രവിക്കുകയും എന്നിട്ടതു ഗ്രഹിച്ചശേഷം അറിഞ്ഞുകൊണ്ടു തന്നെ അതില്‍ ഭേദഗതി വരുത്തുകയും ചെയ്യുക അവരിലൊരു വിഭാഗത്തിന്റെ പതിവായിരുന്നു. സത്യവിശ്വാസികളെ അഭിമുഖീകരിച്ചാല്‍ 'ഞങ്ങളും വിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു' എന്നവര്‍ തട്ടിവിടും. എന്നാല്‍ അവരൊറ്റക്കു പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടിയാല്‍, 'അല്ലാഹു നിങ്ങള്‍ക്കു വെളിപ്പെടുത്തിയ വിഷയങ്ങള്‍ മുസ്‌ലിംകളോട് പറയുകയാണോ, നാഥന്റെ മുമ്പില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കെതിരില്‍ അവര്‍ തെളിവു നല്‍കാന്‍-നിങ്ങള്‍ ചിന്തിക്കുന്നില്ലേ'³³
എന്നവര്‍ ചോദിക്കും. എന്നാല്‍ തങ്ങള്‍ രഹസ്യമാക്കുന്നതും പരസ്യമാക്കുന്നതും അല്ലാഹു അറിയുന്നുണ്ടെന്ന് അക്കൂട്ടര്‍ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ലേ?

ചില വ്യാമോഹങ്ങളൊഴിച്ച് വേദത്തെപ്പറ്റി യാതൊന്നുമറിയാത്തവരും ഊഹത്തെ മാത്രം പിന്‍പറ്റുന്നവരുമായ നിരക്ഷരരും ഇസ്രാഈല്യരിലുണ്ട്. സ്വന്തം കൈകള്‍ കൊണ്ടു വേദമെഴുതിയുണ്ടാക്കുകയും തുച്ഛവില വാങ്ങാനായി ഇതല്ലാഹുവിങ്കല്‍ നിന്നുള്ളതാണ് എന്നു തട്ടിവിടുകയും ചെയ്യുന്നവര്‍ക്ക് നാശം! സ്വകരങ്ങള്‍ എഴുതിയതിനാലും തങ്ങള്‍ സമ്പാദിക്കുന്നതിനാലും അവര്‍ക്കു നാശം!

ഏതാനും നാളുകള്‍ മാത്രമേ ഞങ്ങളെ നരകാഗ്നി സ്പര്‍ശിക്കൂ എന്നവര്‍ വീരവാദം മുഴക്കുന്നു.³⁴
അല്ലാഹുവുമായി നിങ്ങളിതു വല്ല കരാറും ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്നു താങ്കള്‍ ചോദിക്കുക. അങ്ങനെയെങ്കില്‍ അവന്‍ കരാര്‍ ലംഘിക്കയില്ല തന്നെ. അതോ അല്ലാഹുവിന്റെ പേരില്‍ അറിവില്ലാത്ത കാര്യം നിങ്ങള്‍ ചമച്ചു പറയുകയോ? വസ്തുത അങ്ങനെയല്ല; ആര് ദുഷ്‌കൃത്യം ചെയ്യുകയും പാപ വലയത്തിലകപ്പെടുകയും ചെയ്തുവോ അവര്‍ നരകക്കാരാണ്; അവരതില്‍ ശാശ്വതരുമായിരിക്കും. സത്യവിശ്വാസം കൊക്കൊള്ളുകയും സല്‍ക്കര്‍മങ്ങളനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തവര്‍ സ്വര്‍ഗാവകാശികളാണ്. അവര്‍ എന്നെന്നും അതില്‍ നിവസിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഇസ്രാഈല്യരോട് നാം ഇങ്ങനെ ഉടമ്പടി ചെയ്തത് സ്മരണീയമത്രേ: 'അല്ലാഹുവിനെയല്ലാതെ നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കരുത്; മാതാപിതാക്കളോടും ബന്ധുക്കളോടും അനാഥകളോടും ദരിദ്രരോടും നന്മയനുവര്‍ത്തിക്കുകയും ജനങ്ങളോടു നല്ലതു പറയുകയും വേണം. നമസ്‌കാരം യഥാവിധി നിലനിറുത്തുകയും നിര്‍ബന്ധദാനം നല്‍കുകയും ചെയ്യണം'. എന്നിട്ടും നിങ്ങള്‍ ഏതാനും പേരൊഴിച്ച് ബാക്കിയെല്ലാവരും അവഗണിച്ചു പിന്തിരിഞ്ഞുകളഞ്ഞു.

പരസ്പരം രക്തം ചിന്തരുതെന്നും ഭവനഭ്രഷ്ട് നടത്തരുതെന്നും നിങ്ങളോടു നാം കരാര്‍ ചെയ്ത സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമാണ്. നിങ്ങള്‍ തന്നെ അതംഗീകരിക്കുകയും അതിന്നു സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നിട്ടും നിങ്ങളിതാ സ്വന്തക്കാരെ കൊല്ലുകയും വീടുകളില്‍ നിന്നിറക്കിവിടുകയും പാപമായും അക്രമമായും അവര്‍ക്കെതിരെ പരസ്പരം സഹായിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തടവുകാരായി അവര്‍ വന്നാല്‍ നിങ്ങള്‍ പിഴയൊടുക്കി രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്താനും!³⁵
അവരെ ബഹിഷ്‌കരിക്കുന്നതു തന്നെ നിങ്ങള്‍ക്കു നിരോധിതമാണ്. അപ്പോള്‍ വേദത്തിലെ ചിലത് വിശ്വസിക്കുകയും മറ്റു ചിലത് തള്ളുകയുമാണോ നിങ്ങള്‍? അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവര്‍ക്ക് ഐഹികജീവിതത്തില്‍ അപമാനമല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമുണ്ടാവുകയില്ല. ഖിയാമനാളിലാകട്ടെ കഠിനശിക്ഷയിലേക്കവര്‍ തള്ളപ്പെടും. നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു ഒട്ടുമേ അശ്രദ്ധനല്ല. പരലോകം വിറ്റ് ഐഹികജീവിതം വാങ്ങിയവരാണവര്‍. ശിക്ഷാലഘൂകരണമോ സഹായമോ അവര്‍ക്കുണ്ടാവില്ല.

നാം മൂസാനബിക്കു തൗറാത്ത് നല്‍കുകയും തനിക്കു ശേഷം തുടരെത്തുടരെ മുര്‍സലുകളെ നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു; ഈസബ്‌നു മര്‍യമിന്നു ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ കൊടുക്കുകയും പരിശുദ്ധാത്മാവിനാല്‍ ബലപ്പെടുത്തുകയുമുണ്ടായി. എന്നിട്ട് നിങ്ങളിഷ്ടപ്പെടാത്ത കാര്യങ്ങളുമായി ഓരോ ദൂതന്‍ വരുമ്പോഴും നിങ്ങളഹങ്കരിക്കുകയും ചിലരെ വ്യാജരാക്കുകയും മറ്റു ചിലരെ വധിക്കുകയുമാണോ? ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകള്‍ മൂടികളിട്ടടക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ് എന്ന് വേദക്കാര്‍ ജല്‍പിക്കുന്നു. അല്ല, സത്യനിഷേധം മൂലം അവരെ ശപിച്ചിരിക്കയാണ് അല്ലാഹു. തന്മൂലം വളരെ തുച്ഛമാണവരുടെ വിശ്വാസം.

തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള തൗറാത്തിനെ ശരിവെക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം അല്ലാഹുവിങ്കല്‍ നിന്ന് അവര്‍ക്കുവന്നു കിട്ടിയപ്പോള്‍-നേരത്തെ സത്യനിഷേധികള്‍ക്കെതിരെ വിജയ സിദ്ധിക്കായി ആ പ്രവാചകന്‍ മുഖേന അവര്‍ പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചിരുന്നു-³⁶
സുപരിചിതമായ ഖുര്‍ആന്‍ തങ്ങള്‍ക്കവതീര്‍ണമായപ്പോള്‍ തള്ളിക്കളയുകയാണവര്‍ ചെയ്തത്. ദൈവശാപം സത്യനിഷേധികള്‍ക്കുണ്ടാകട്ടെ! അല്ലാഹു അവതരിപ്പിച്ചതു തള്ളിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട് സ്വന്തത്തെത്തന്നെ ഏതൊന്നിന്നവര്‍ വിറ്റുവോ അതെത്ര നീചം! സ്വന്തം ദാസരില്‍നിന്നു താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അല്ലാഹു അനുഗ്രഹം നല്‍കിയതിലുള്ള അസൂയയാണവര്‍ക്ക്. തന്മൂലമവര്‍ മേല്‍ക്കുമേല്‍ കോപത്തിന്നു പാത്രമായി. നിഷേധികള്‍ക്ക് നിന്ദ്യശിക്ഷയാണുള്ളത്.³⁷

അല്ലാഹു അവതരിപ്പിച്ച ഖുര്‍ആനില്‍ വിശ്വസിക്കൂ എന്നു നിര്‍ദേശിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ ഞങ്ങളിലേക്കവതീര്‍ണമായ തൗറാത്തില്‍ ഞങ്ങള്‍ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ എന്നാണവരുടെ പ്രതികരണം. അതിനു പിന്നില്‍ വന്ന ഖുര്‍ആനെ-തങ്ങള്‍ വശമുള്ള വേദത്തെ അത് ശരിവെക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും-അവര്‍ നിഷേധിക്കുകയാണ്. വേദവിശ്വാസികളാണെങ്കില്‍, മുമ്പ് നിങ്ങള്‍ പ്രവാചകന്മാരെ കൊന്നത് എന്തിനായിരുന്നു എന്ന് അവരോടു ചോദിക്കുക! മൂസാനബി ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളുമായി നിങ്ങളുടെയടുത്തു വരികയുണ്ടായി. തദനന്തരവും അക്രമികളായിക്കൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ പശുക്കുട്ടിയെ ആരാധ്യവസ്തുവാക്കി.

നിങ്ങളോടു നാം ഉടമ്പടി ചെയ്യുകയും പര്‍വതം നിങ്ങള്‍ക്കു മീതെ ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്തത് സ്മരണീയമത്രേ. നാം തന്നത് സുശക്തമായി പിടിക്കുകയും നന്നായി ശ്രവിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നും നാം കല്‍പിച്ചു. 'ഞങ്ങള്‍ കേട്ടിരിക്കുന്നു, എന്നാല്‍ അനുസരിക്കുകയില്ല' എന്നാണവര്‍ പ്രത്യുത്തരം നല്‍കിയത്! നിഷേധ നിലപാടുമൂലം ഗോഭക്തി അവരുടെ മനസ്സുകളില്‍ ലയിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. വിശ്വാസികളാണെങ്കില്‍ നിങ്ങളോട് ആ വിശ്വാസം അനുശാസിക്കുന്നത് മഹാചീത്ത തന്നെ എന്നു താങ്കള്‍ പറയുക.

നബിയേ, ജൂതരോടാവശ്യപ്പെടൂ: മറ്റാര്‍ക്കുമില്ലാതെ നിങ്ങള്‍ക്കു മാത്രമാണു പരലോകമോക്ഷമെങ്കില്‍, സത്യമാണു പറയുന്നതെങ്കില്‍, നിങ്ങള്‍ മരണം കൊതിക്കുക! എന്നാല്‍ അനുവര്‍ത്തിച്ചുപോയ പാതകങ്ങള്‍ കാരണമായി അവരൊരിക്കലും മരണം കൊതിക്കില്ല, തീര്‍ച്ച. അതിക്രമകാരികളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു സൂക്ഷ്മജ്ഞനാകുന്നു. സകല മനുഷ്യരെക്കാളും ഭൗതിക ജീവിതതല്‍പരരാണ് ജൂതരെന്ന് താങ്കള്‍ക്കു കാണാം; ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളെക്കാള്‍ വരെ. ആയിരം കൊല്ലം ജീവിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ എന്നാണ് ഓരോരുത്തരുടെയും അഭിലാഷം. എന്നാല്‍ ദീര്‍ഘായുഷ്മാനാകുന്നതുകൊണ്ട് ശിക്ഷയില്‍ നിന്നു അവന്‍ ദൂരീകരിക്കപ്പെടില്ല. അവരുടെ ചെയ്തികളെക്കുറിച്ചെല്ലാം അല്ലാഹു സൂക്ഷ്മ ദൃഷ്ടിയുള്ളവനത്രേ.³⁸

നബിയേ, പറയുക: ജിബ്‌രീലിനോടാണാര്‍ക്കെങ്കിലും ശത്രുതയെങ്കില്‍, അദ്ദേഹമത് അല്ലാഹുവിന്റെ കല്‍പനയനുസരിച്ചാണ് താങ്കളുടെ മനസ്സില്‍ നിക്ഷേപിച്ചത്; അതു തന്നെ മുന്‍വേദങ്ങളെ ശരിവെച്ചും വിശ്വാസികള്‍ക്ക് സന്മാര്‍ഗവും ശുഭവാര്‍ത്തയുമായിക്കൊണ്ടുമാണ്.³⁹
അല്ലാഹുവിനോടും അവന്റെ മലക്കുകള്‍, ദൂതന്മാര്‍ വിശിഷ്യ ജിബ്‌രീല്‍ മീക്കാഈല്‍ എന്നിവരോടും ഒരാള്‍ ശത്രുവായാല്‍ ആ നിഷേധികളുടെ ബദ്ധവൈരിയത്രേ അല്ലാഹു. നിശ്ചയം, സ്പഷ്ട ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണ് നാം താങ്കള്‍ക്കവതരിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്; അധര്‍മകാരികള്‍ മാത്രമേ അവ നിഷേധിക്കൂ.

ഓരോ ഉടമ്പടി ചെയ്യുമ്പോഴും അവരിലൊരു കൂട്ടരതു തിരസ്‌കരിക്കുകയാണോ? അല്ല, അവരില്‍ മിക്കവരും വിശ്വസിക്കുന്നേയില്ല. സ്വന്തം വശമുള്ള വേദം ശരിവെച്ചു കൊണ്ടു തങ്ങളിലേക്ക് അല്ലാഹുവിങ്കല്‍ നിന്നു ഒരു റസൂല്‍ വന്നപ്പോള്‍ വേദം നല്‍കപ്പെട്ടയാളുകള്‍ യാതൊന്നുമറിയാത്തതു പോലെ ദിവ്യഗ്രന്ഥം പിന്നിലേക്കു വലിച്ചെറിയുകയാണുണ്ടായത്.

സുലൈമാന്‍ നബിയുടെ രാജവാഴ്ചയെപ്പറ്റി പിശാചുക്കള്‍ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വ്യാജോക്തികള്‍ വേദക്കാര്‍ പിന്‍പറ്റുകയുണ്ടായി. സുലൈമാന്‍ നബി അവിശ്വസിച്ചിട്ടില്ല. മറിച്ച്, ജനങ്ങള്‍ക്ക് മാരണം അഭ്യസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പിശാചുക്കളാണ് അവിശ്വാസികളായത്. ബാബിലോണിയയില്‍ ഹാറൂത്ത്, മാറൂത്ത് എന്നീ മലക്കുകള്‍ക്കവതീര്‍ണമായതും വേദക്കാര്‍ പിന്‍പറ്റുകയുണ്ടായി. എന്നാല്‍ 'ഞങ്ങള്‍ ഒരു പരീക്ഷണം മാത്രമാണ്; നിങ്ങള്‍ നിഷേധികളാകരുത്'എന്ന മുന്നറിയിപ്പോടെയല്ലാതെ അവരിരുവരും ആര്‍ക്കും തന്നെ യാതൊന്നും അഭ്യസിപ്പിക്കയില്ലായിരുന്നു. എന്നിട്ട്, ദമ്പതികള്‍ക്കിടയില്‍ ഭിന്നിപ്പുണ്ടാക്കുന്ന കുതന്ത്രങ്ങള്‍ ജനം അവരിരുവരില്‍ നിന്നു പഠിച്ചു.⁴⁰
എന്നാല്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ അവര്‍ക്കതുമൂലം ആരെയും ദ്രോഹിക്കാനാകില്ലതന്നെ. എന്നിട്ടും തങ്ങള്‍ക്കു ദ്രോഹകരവും ഉപയോഗശൂന്യവുമായ ആ വിദ്യ ആളുകള്‍ നേടി. അതു വാങ്ങുന്നവന്ന് ഒരു വിഹിതവും പരലോകത്തുണ്ടാവില്ലെന്ന് അവര്‍ക്ക് നന്നായറിയുമായിരുന്നു. സ്വന്തത്തെ വിറ്റ് അവര്‍ പകരം വാങ്ങിയത് എത്രഹീനം! അവര്‍ ജ്ഞാനികളായിരുന്നെങ്കില്‍! അവര്‍ സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊള്ളുകയും ദോഷബാധയെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കില്‍ അല്ലാഹുവിങ്കല്‍ നിന്നുള്ള പ്രതിഫലം ഉത്തമമായേനെ-അവര്‍ അറിവുള്ളവരായിരുന്നെങ്കില്‍!

സത്യവിശ്വാസികളേ, നബിയോട് നിങ്ങള്‍ 'റാഇനാ' എന്നു പറയരുത്; 'ഉന്‍ളുര്‍നാ' എന്നപേക്ഷിക്കുകയും⁴¹
ശ്രദ്ധാപൂര്‍വം കാര്യങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കുകയും ചെയ്യുക. നിഷേധികള്‍ക്ക് വേദനാജനകമായ ശിക്ഷയാണുള്ളത്. ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളിലോ വേദക്കാരിലോ പെട്ട നിഷേധികള്‍ റബ്ബിങ്കല്‍ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും നന്മ നിങ്ങള്‍ക്ക് വന്നുകിട്ടുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടില്ല. അല്ലാഹുവാകട്ടെ ദിവ്യകാരുണ്യം കൊണ്ട് താനുദ്ദേശിക്കുന്നവരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. മഹോന്നതമായ ഔദാര്യത്തിന്റെ ഉടമയത്രേ അവന്‍.

ഏതെങ്കിലുമൊരു സൂക്തം നാം ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തുകയോ വിസ്മൃതമാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുവെങ്കില്‍ അതിനെക്കാളുത്തമമോ തത്തുല്യമെങ്കിലുമോ ആയത് നാം കൊണ്ടുവരും.⁴²
അല്ലാഹു സകല കാര്യത്തിന്നും കഴിവുറ്റവനാണെന്നു താങ്കള്‍ക്കറിയില്ലേ? ഭുവന-വാനങ്ങളുടെ ആധിപത്യം അല്ലാഹുവിന്നു മാത്രമാണെന്നും അവനല്ലാതെ നിങ്ങള്‍ക്കു രക്ഷകനോ സഹായിയോ ഇല്ലെന്നും താങ്കള്‍ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ലേ? അതോ, മൂസാനബിയോട് മുമ്പ് ചോദിക്കപ്പെട്ടതു പോലെ റസൂലിനോടു ചോദിക്കാന്‍ നിങ്ങളുദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോ?⁴³
വിശ്വാസത്തിന്നു പകരം ആരു നിഷേധം സ്വീകരിക്കുന്നുവോ അവന്‍ സന്മാര്‍ഗത്തില്‍ നിന്നു തെറിച്ചതുതന്നെ. നിങ്ങള്‍ വിശ്വാസികളായിക്കഴിഞ്ഞ ശേഷം നിഷേധികളായിത്തീര്‍ന്നിരുന്നെങ്കില്‍ എന്ന് വേദക്കാരില്‍ മിക്കവരും-സത്യം സ്പഷ്ടമായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടും അസൂയ നിമിത്തം-ആഗ്രഹിച്ചുപോവുകയാണ്. അതിനാല്‍ സ്വന്തം തീരുമാനം അല്ലാഹു നടപ്പാക്കുന്നതു വരെ നിങ്ങളവരോട് പൊറുക്കുകയും ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്യുക. അല്ലാഹു സര്‍വകാര്യങ്ങള്‍ക്കും കഴിവുറ്റവന്‍ തന്നെയാകുന്നു.

നിങ്ങള്‍ നമസ്‌കാരം മുറപ്രകാരം അനുഷ്ഠിക്കുകയും സകാത്ത് നല്‍കുകയും ചെയ്യുക. സ്വന്തത്തിന്നു വേണ്ടി വല്ല നന്മയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിങ്കലതു കണ്ടെത്തും. നിങ്ങളുടെ കര്‍മങ്ങള്‍ അവന്‍ കാണുന്നതാണ്. ജൂതരോ ക്രിസ്തീയരോ ആയവരല്ലാതെ സ്വര്‍ഗപ്രാപ്തരാകില്ല തന്നെ എന്നവര്‍ തട്ടിവിടുന്നു. അവരുടെ പൂതിയാണത്. നിങ്ങള്‍ ശരിയാണു പറയുന്നതെങ്കില്‍ അതിന്നു തെളിവു ഹാജറാക്കണം എന്നാവശ്യപ്പെടുക. അതല്ല ശരി; സുകൃതം ചെയ്തുകൊണ്ട് ആരൊരാള്‍ സ്വന്തത്തെ അല്ലാഹുവിന് കീഴ്‌പെടുത്തിയോ അവന്ന് തന്റെ നാഥങ്കല്‍ കൂലിയുണ്ട്. അത്തരക്കാര്‍ക്ക് യാതൊന്നും ഭയപ്പെടാനോ ദുഃഖിക്കാനോ ഇല്ല.

ക്രിസ്ത്യാനികള്‍ക്ക് യാതൊരടിസ്ഥാനവുമില്ലെന്ന് ജൂതന്മാരും, ജൂതന്മാര്‍ക്ക് യാതൊരടിസ്ഥാനവുമില്ലെന്ന് ക്രിസ്ത്യാനികളും ജല്‍പിക്കുന്നു-എല്ലാവരും വേദം വായിക്കുന്നുണ്ട്താനും. വിവരമില്ലാത്തയാളുകള്‍ ഇക്കൂട്ടര്‍ ജല്‍പിക്കുന്നതുപോലെ തട്ടിവിടുകയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അഭിപ്രായ ഭിന്നതയിലായിരുന്ന വിഷയങ്ങളെപ്പറ്റി അവര്‍ക്കിടയില്‍ അന്ത്യനാളില്‍ അല്ലാഹു വിധി കല്‍പിക്കുന്നതാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ പള്ളികളില്‍ അവന്റെ നാമമുച്ചരിക്കുന്നതു തടയുകയും അവയുടെ സംഹാരത്തിന്നു യത്‌നിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരെക്കാള്‍ അക്രമി ആരുണ്ട്? ഭയചകിതരായല്ലാതെ അവര്‍ക്കതില്‍ പ്രവേശിക്കാനാവില്ല. ഭൗതികലോകത്ത് നിസ്സാരതയും പരലോകത്ത് വേദനാജനകമായ ശിക്ഷയുമവര്‍ക്കുണ്ട്. പാശ്ചാത്യവും പൗരസ്ത്യവും അല്ലാഹുവിന്നുള്ളതാണ്. അതു കൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ എങ്ങോട്ടു തിരിഞ്ഞാലും അവിടെ ദൈവസാന്നിധ്യമുണ്ട്. അല്ലാഹു വിശാലനും സര്‍വജ്ഞനും തന്നെയാണ്.⁴⁴

അല്ലാഹു സന്താനത്തെ വരിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അവര്‍ ജല്‍പിച്ചു. അവന്‍ എത്ര പരിശുദ്ധന്‍! എന്നാല്‍ ആകാശ ഭൂമികളിലുള്ളതൊക്കെ അവന്റേതാണ്; സര്‍വവും അവന്നു കീഴ്‌പെട്ടതാകുന്നു. ആകാശഭൂമികളെ മുന്‍മാതൃകയില്ലാതെ സൃഷ്ടിച്ചവന്‍. എന്തെങ്കിലുമൊരു കാര്യം തീരുമാനിച്ചാല്‍ 'ഉണ്ടാവുക' എന്നവന്‍ ഉദ്ദേശിക്കയേ വേണ്ടൂ, തല്‍ക്ഷണം അത് സംഭവിക്കുന്നു. അല്ലാഹു എന്താണ് നമ്മോടു സംസാരിക്കാത്തത്, അല്ലെങ്കില്‍ നമുക്കെന്താണ് ഒരു ദൃഷ്ടാന്തം വന്നെത്താത്തത് എന്ന് വിവരമില്ലാത്തവര്‍ ചോദിക്കുന്നു. ഇവരുടെ പൂര്‍വികരും ഈവിധം ചോദിച്ചിരുന്നു. ഇവരുടെ മനസ്സുകള്‍ സദൃശമാണ്. ദൃഢ വിശ്വാസമുള്ളവര്‍ക്ക് നാം ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.

ഓ നബീ, താങ്കളെ നാം സത്യസമേതം സന്തോഷവാര്‍ത്താവാഹകനായും താക്കീതുകാരനായും നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. നരകാവകാശികളെപ്പറ്റി താങ്കള്‍ ചോദിക്കപ്പെടുന്നതല്ല. ജൂതന്മാരും ക്രിസ്ത്യാനികളും താങ്കളെക്കുറിച്ച് സംതൃപ്തരാവില്ല, അവരുടെ മതം പിന്തുടരുന്നതുവരെ. അല്ലാഹുവിന്റേതാണ് യഥാര്‍ത്ഥ മാര്‍ഗദര്‍ശനമെന്നു താങ്കള്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുക. ഇനി, താങ്കള്‍ക്കു വന്നുകിട്ടിയ സത്യജ്ഞാനത്തിനു ശേഷവും അവരുടെ താല്‍പര്യങ്ങളനുധാവനം ചെയ്യുകയാണെങ്കില്‍ അല്ലാഹുവിങ്കല്‍ നിന്നു യാതൊരു രക്ഷകനും സഹായിയും താങ്കള്‍ക്കുണ്ടാവില്ല. നാം വേദം നല്‍കിയിട്ട് ആരത് യഥായോഗ്യം വായിക്കുന്നുവോ അക്കൂട്ടര്‍ ഖുര്‍ആന്‍ വിശ്വസിക്കും; അതാരെങ്കിലും നിഷേധിച്ചാല്‍ അവര്‍ തന്നെയത്രേ നഷ്ടക്കാര്‍.⁴⁵

ഹേ ഇസ്രാഈല്യരേ, ഞാന്‍ നിങ്ങളുടെ മേല്‍ വര്‍ഷിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളും മറ്റുജനപഥങ്ങളെക്കാള്‍ നിങ്ങളെ ഉല്‍കൃഷ്ടരാക്കിയതും അനുസ്മരിക്കുക. യാതൊരു വ്യക്തിക്കും മറ്റൊരാള്‍ക്കുവേണ്ടി ഒരുതരമുപകാരവും ചെയ്യാനാകാത്തതും ഒരു പ്രായശ്ചിത്തവും സ്വീകരിക്കപ്പെടാത്തതും ഒരു ശുപാര്‍ശയും ഫലപ്പെടാത്തതും ഒരു സഹായവും കിട്ടാത്തതുമായ അന്ത്യനാളിനെ നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷിക്കുക.

ഇബ്രാഹീം നബിയെ തന്റെ നാഥന്‍ ചില അനുശാസനങ്ങളിലൂടെ പരീക്ഷിച്ചതും താനവ പൂര്‍ത്തീകരിച്ചതും സ്മരണീയമത്രേ. അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: ഞാന്‍ താങ്കളെ മാനവതയ്ക്കു നേതാവാക്കുകയാണ്. ഇബ്രാഹീം നബിയര്‍ത്ഥിച്ചു: എന്റെ സന്തതികളില്‍ നിന്നും ആക്കേണമേ. അവന്‍ പ്രതികരിച്ചു: എന്റെ വാഗ്ദാനം അധര്‍മികള്‍ക്കു കിട്ടില്ല.⁴⁶
ജനങ്ങള്‍ക്കു ഒരഭയസ്ഥാനവും വിശ്വസ്തകേന്ദ്രവുമായി കഅ്ബാമന്ദിരം നാമാക്കിയതും ഓര്‍ക്കുക. ഇബ്രാഹീം മഖാം പ്രത്യേക നമസ്‌കാരസ്ഥലമാക്കുക എന്നും നാം കല്‍പിച്ചു.⁴⁷
പ്രദക്ഷിണം നിര്‍വഹിക്കുന്നവര്‍ക്കും ഭജനമിരിക്കുന്നവര്‍ക്കും റുക്കൂഉും സുജൂദും ചെയ്ത് നമസ്‌കരിക്കുന്നവര്‍ക്കും എന്റെ ഭവനം നിങ്ങളിരുവരും ശുദ്ധീകരിക്കണം എന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയോടും ഇസ്മാഈല്‍ നബിയോടും നാം ഉറപ്പുവാങ്ങി.

ഇബ്രാഹീം നബി പ്രാര്‍ത്ഥിച്ച സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമാണ്: നാഥാ, ഇത് നീ ഒരു വിശ്വസ്ത പട്ടണമാക്കുകയും ഇന്നാട്ടുകാര്‍ക്ക്-അവരില്‍ നിന്ന് അല്ലാഹുവിലും അന്ത്യനാളിലും വിശ്വസിച്ചവര്‍ക്ക്-കായ്കനികള്‍ ആഹാരമായി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. അവന്‍ പ്രതികരിച്ചു: അവിശ്വസിച്ചവര്‍ക്കും ഞാന്‍ നല്‍കും; എന്നാല്‍ അവര്‍ക്ക് ഹ്രസ്വകാല സൗഖ്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതും പിന്നീട് നരകശിക്ഷയിലേക്കു തള്ളിവിടുന്നതുമാണ്. അത് എത്ര ദുഷിച്ച സങ്കേതം! ഇബ്രാഹീം നബിയും ഇസ്മാഈല്‍ നബിയും കഅ്ബാ മന്ദിരത്തിന്റെ അസ്തിവാരം പടുത്തുയര്‍ത്തിയ സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമത്രേ. അവര്‍ ഇങ്ങനെ പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു: നാഥാ, ഞങ്ങളില്‍ നിന്നു ഇതു സ്വീകരിക്കേണമേ- നീ എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനും തന്നെയാണ്-നാഥാ, ഞങ്ങളിരുവരെയും നിനക്ക് കീഴ്‌പെട്ടവരാക്കേണമേ. ഞങ്ങളുടെ സന്തതികളില്‍ നിന്നു നിന്നോടു വിധേയത്വമുള്ള സമൂഹത്തെ ഉണ്ടാക്കേണമേ. ആരാധനാരീതികള്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കു കാണിച്ചു തരികയും പാപങ്ങള്‍ മാപ്പാക്കിത്തരികയും ചെയ്യേണമേ. നീ ഏറെ പശ്ചാത്താപം സ്വീകരിക്കുന്നവനും കരുണാമയനും തന്നെയത്രേ.

ഞങ്ങളുടെ നാഥാ, ആ ജനതതിക്കു നിന്റെ വചനങ്ങള്‍ ഓതിക്കൊടുക്കുകയും വേദഗ്രന്ഥവും തത്ത്വജ്ഞാനവും പഠിപ്പിക്കുകയും സംസ്‌കാരം ശീലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ദൂതനെ അവരില്‍ നിന്നു തന്നെ നിയോഗിക്കേണമേ. നീ തന്നെയാണ് പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനും. സ്വയം അവഹേളനാപാത്രമായവനല്ലാതെ ഇബ്രാഹീം നബിയുടെ മാര്‍ഗത്തില്‍ വിരക്തനാകുമോ? ഭൗതിക ലോകത്ത് അദ്ദേഹത്തെ നാം വിശിഷ്ടനായി തെരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു; പരലോകത്താകട്ടെ താന്‍ സദ്‌വൃത്തരില്‍ പെട്ടയാള്‍ തന്നെയാണ്. താങ്കള്‍ എനിക്ക് കീഴ്‌പ്പെട്ടവനാവുക എന്നു തന്റെ നാഥന്‍ കല്‍പിച്ചപ്പോള്‍ സര്‍വലോക സംരക്ഷകനായ നാഥന്നു ഞാന്‍ വിധേയനായിരിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ ആദര്‍ശം ഇബ്രാഹീം നബിയും യഅ്ഖൂബ് നബിയും സ്വന്തം പുത്രന്മാരോട് ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചു: പ്രിയ മക്കളേ, അല്ലാഹു നിങ്ങള്‍ക്ക് ഈ മതം പ്രത്യേകം തെരഞ്ഞെടുത്തു തന്നതാണ്; അതുകൊണ്ട് മുസ്‌ലിംകളായല്ലാതെ നിങ്ങള്‍ മരിച്ചു പോകരുത്.

യഅ്ഖൂബ് നബിക്ക് മരണമാസന്നമാവുകയും എന്റെ കാലശേഷം നിങ്ങള്‍ എന്തിനെയാണാരാധിക്കുക എന്ന് തന്റെ മക്കളോടദ്ദേഹം ചോദിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോള്‍ നിങ്ങളവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നുവോ?⁴⁸
അവര്‍ മറുപടി നല്‍കി: താങ്കളുടെയും പിതാക്കളായ ഇബ്രാഹീം ഇസ്മാഈല്‍ ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെയും ഇലാഹായ ഏകദൈവത്തെയാണ് ഞങ്ങളാരാധിക്കുക. അവനുമാത്രം വിധേയരുമായിരിക്കും ഞങ്ങള്‍. അത് കഴിഞ്ഞുപോയ ഒരു സമുദായം; അവര്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതിന്ന് അവര്‍ക്കും നിങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതിന്ന് നിങ്ങള്‍ക്കും പ്രതിഫലമുണ്ടായിരിക്കും. അവരനുവര്‍ത്തിച്ചിരുന്നതിനെപ്പറ്റി നിങ്ങള്‍ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പടുന്നതല്ല.

ജൂതരോ ക്രിസ്ത്യാനികളോ ആയാല്‍ നിങ്ങള്‍ നേര്‍വഴി പ്രാപിച്ചവരായിത്തീരും എന്നു വേദക്കാര്‍ ജല്‍പിക്കുന്നു. താങ്കള്‍ പ്രതികരിക്കുക: അല്ല, യാതൊരു വക്രതയുമില്ലാതെ സംശുദ്ധമാനസനായിരുന്ന ഇബ്രാഹീം നബിയുടെ മാര്‍ഗം അനുധാവനം ചെയ്യുകയാണു വേണ്ടത്; താന്‍ ബഹുദൈവവിശ്വാസികളില്‍ പെട്ടിരുന്നില്ല. നിങ്ങള്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുക: അല്ലാഹുവിലും അവങ്കല്‍ നിന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കവതീര്‍ണമായതിലും ഇബ്രാഹീം ഇസ്മാഈല്‍ ഇസ്ഹാഖ് യഅ്ഖൂബ് ഇസ്രാഈല്‍ സന്തതികള്‍ മൂസാ ഈസാ എന്നിവര്‍ക്കവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിലും സമസ്ത പ്രവാചകന്മാര്‍ക്കും അവരുടെ നാഥങ്കല്‍ നിന്ന് നല്‍കപ്പെട്ടതിലും ഞങ്ങള്‍ വിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു. അവരില്‍ ആരോടും ഞങ്ങള്‍ വിവേചനം കാണിക്കുന്നില്ല. അല്ലാഹുവിന്നു വിധേയരായിക്കഴിയുന്നവരാണു ഞങ്ങള്‍. നിങ്ങളുടെ ഈ ആദര്‍ശസംഹിതയില്‍ വിശ്വസിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ അവര്‍ സന്മാര്‍ഗ പ്രാപ്തരായി; അവഗണിച്ചാലോ, അവര്‍ മാത്സര്യത്തിലാണെന്നു തീര്‍ച്ച. അവരില്‍ നിന്നു താങ്കളെ പ്രതിരോധിക്കാന്‍ അല്ലാഹു മതി. അവന്‍ നന്നായി കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമത്രേ. അല്ലാഹുവിന്റെ വര്‍ണം സ്വീകരിക്കക; അവന്റേതിനെക്കാള്‍ ഉല്‍കൃഷ്ടവര്‍ണമായി ആരുടേതുണ്ട്? ഞങ്ങള്‍ അവനെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്നവരാകുന്നു.⁴⁹

താങ്കള്‍ ചോദിക്കുക: ഞങ്ങളുടെയും നിങ്ങളുടെയും നാഥന്‍ അല്ലാഹുവായിരിക്കെ അവന്റെ കാര്യത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ ഞങ്ങളോടു തര്‍ക്കിക്കുകയോ? ഞങ്ങള്‍ക്കു ഞങ്ങളുടേതും നിങ്ങള്‍ക്കു നിങ്ങളുടേതുമായ കര്‍മങ്ങളാണുണ്ടാവുക. അല്ലാഹുവിനോടു ആത്മാര്‍ത്ഥരത്രേ ഞങ്ങള്‍. അതല്ല, ഇബ്രാഹീം ഇസ്മാഈല്‍ ഇസ്ഹാഖ് യഅ്ഖൂബ് ഇസ്രാഈല്‍സന്തതികള്‍ എന്നിവര്‍ ജൂതന്മാരോ ക്രിസ്ത്യാനികളോ ആയിരുന്നു എന്നാണോ നിങ്ങളുടെ വാദം? താങ്കള്‍ ചോദിക്കുക: നിങ്ങളാണോ പരിജ്ഞാനികള്‍, അതോ അല്ലാഹുവോ? തനിക്കു റബ്ബിങ്കല്‍ നിന്നു ലഭിച്ചിട്ടുള്ള സാക്ഷ്യം പൂഴ്ത്തിവെക്കുന്നവനെക്കാള്‍ വലിയ അക്രമി ആരുണ്ട്!⁵⁰
നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികളെപ്പറ്റി അല്ലാഹു ഒട്ടുമേ അശ്രദ്ധനല്ല. അത് കഴിഞ്ഞുപോയ ഒരു സമുദായം; അവര്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതിന് അവര്‍ക്കും നിങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതിന്നു നിങ്ങള്‍ക്കും പ്രതിഫലമുണ്ടായിരിക്കും. അവരനുവര്‍ത്തിച്ചിരുന്നത് സംബന്ധിച്ച് നിങ്ങളോടു ചോദിക്കപ്പെടുന്നതല്ല.

മുസ്‌ലിംകളെ ഇതുവരെയുണ്ടായിരുന്ന ഖിബ്‌ലയില്‍ നിന്നു വ്യതിചലിപ്പിച്ചതെന്താണ് എന്നു വിഡ്ഢികളായ ജനങ്ങള്‍ ചോദിക്കും. താങ്കള്‍ ഇങ്ങനെ പറയുക: പൗരസ്ത്യവും പാശ്ചാത്യവും അല്ലാഹുവിന്നുള്ളതാണ്. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവരെ അവന്‍ നേര്‍മാര്‍ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം മുസ്‌ലിംകളായ നിങ്ങളെ നാം ഒരുത്തമ സമുദായമാക്കിയിരിക്കുന്നു-നിങ്ങള്‍ സമസ്ത ജനപഥങ്ങള്‍ക്കും റസൂല്‍ നിങ്ങള്‍ക്കും സാക്ഷികളാകാന്‍. ഇതുവരെ താങ്കളുണ്ടായിരുന്ന ഖിബ്‌ല നാം നിശ്ചയിച്ചത്, റസൂലിനെ അനുഗമിക്കുന്നവരെ അവഗണിക്കുന്നവരില്‍ നിന്നു തിരിച്ചറിയാന്‍ വേണ്ടിയായിരുന്നു. അല്ലാഹു മാര്‍ഗദര്‍ശനം ചെയ്തവരല്ലാത്തവര്‍ക്ക് അതൊരു മഹാ സംഭവം തന്നെയായി. അല്ലാഹു നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസം വൃഥാവിലാക്കില്ല. അവന്‍ ജനങ്ങളോട് പരമദയാലുവും കരുണാമയനും തന്നെയാകുന്നു.⁵¹

നബിയേ, താങ്കളുടെ മുഖം പലപ്പോഴും ആകാശത്തേക്കുയരുന്നത് നാം കാണുന്നുണ്ട്.⁵²
അതുകൊണ്ട് താങ്കള്‍ തൃപ്തിപ്പെടുന്ന ഖിബ്‌ലയിലേക്ക് നാം അങ്ങയെ അഭിമുഖീകരിപ്പിക്കുകയാണ്-മസ്ജിദുല്‍ ഹറാമിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് മുഖം തിരിക്കുക. നിങ്ങള്‍ എവിടെയാണെങ്കിലും ഇനി ആ ദിശയിലേക്ക് അഭിമുഖീകരിക്കുക. ഇതു തങ്ങളുടെ നാഥന്റെ പക്കല്‍ നിന്നുള്ള സത്യം തന്നെയാണെന്നു വേദം നല്‍കപ്പെട്ടവര്‍ക്കറിയാം. അവരുടെ ചെയ്തികളെപ്പറ്റി അല്ലാഹു ഒട്ടുമേ അശ്രദ്ധനല്ല. സകലവിധ ദൃഷ്ടാന്തവും കൊണ്ട് താങ്കള്‍ വേദക്കാരെ സമീപിച്ചാലും അവര്‍ അങ്ങയുടെ ഖിബ്‌ല പിന്തുടരില്ല. അവരുടെ പ്രാര്‍ത്ഥനാ ദിശ താങ്കളും അനുധാവനം ചെയ്യില്ല. അവര്‍ തന്നെ പരസ്പരം അപരരുടെ ആരാധനാ ദിശ പിന്‍പറ്റുകയില്ല. വിജ്ഞാനം വന്നുകിട്ടിയ ശേഷവും അവരുടെ താല്‍പര്യങ്ങളെ അനുധാവനം ചെയ്യുകയാണെങ്കില്‍ താങ്കള്‍ അക്രമികളിലകപ്പെട്ടു പോകുന്നതാണ്.

നാം വേദം നല്‍കിയവര്‍ക്ക് റസൂലിനെ സ്വന്തം മക്കളെയെന്ന പോലെ അറിയാം. അവരിലൊരു വിഭാഗം ബോധപൂര്‍വം തന്നെ സത്യം മറച്ചുവെക്കുകയാണ്. താങ്കളുടെ നാഥനില്‍ നിന്നുള്ള യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണിത്; അതുകൊണ്ട് സംശയാലുക്കളില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടുപോകരുത്.ഓരോ ജനപഥത്തിന്നും ഓരോ ആഭിമുഖ്യ ദിശയുണ്ടാകും, അവരങ്ങോട്ടു തിരിയുന്നു. അതിനാല്‍ നിങ്ങള്‍ സല്‍കര്‍മങ്ങളിലേക്ക് മത്സരിച്ചു മുന്നേറുക. എവിടെ തന്നെയായാലും നിങ്ങളെയൊന്നടങ്കം അല്ലാഹു മഹ്ശറില്‍ ഹാജറാക്കും. അവന്‍ സകലകാര്യത്തിന്നും കഴിവുറ്റവനത്രേ. താങ്കള്‍ ഏതുവഴിക്കു യാത്രചെയ്താലും നമസ്‌കാരത്തില്‍ മസ്ജിദുല്‍ ഹറാമിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് മുഖം തിരിക്കുക; ഇത് നിങ്ങളുടെ റബ്ബിങ്കല്‍ നിന്നുള്ള സത്യം തന്നെയാണ്.

ഏതു ദിശയില്‍ സഞ്ചരിച്ചാലും താങ്കളുടെ വദനം മസ്ജിദുല്‍ ഹറാമിനു നേരെ തിരിക്കുക. നിങ്ങള്‍ എവിടെയാണെങ്കിലും മുഖങ്ങള്‍ തിരിക്കേണ്ടത് അതിന്റെ പാര്‍ശ്വത്തേക്കാകുന്നു. അങ്ങനെ നിങ്ങള്‍ക്കു പ്രതികൂലമായി അധര്‍മകാരികളല്ലാത്ത ആളുകള്‍ക്ക് യാതൊരു ന്യായീകരണവും ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണിത്.⁵³
അത് കൊണ്ട് അവരെ നിങ്ങള്‍ പേടിക്കരുത്; എന്നെ ഭയപ്പെടുക. എന്റെ അനുഗ്രഹം നിങ്ങള്‍ക്ക് പൂര്‍ത്തീകരിച്ചു തരാനും നിങ്ങള്‍ സന്മാര്‍ഗ പ്രാപ്തരാകാനുമാണ് ഇതെല്ലാം; സ്വന്തത്തില്‍ നിന്നു തന്നെയുള്ള ഒരു റസൂലിനെ നിങ്ങള്‍ക്കു നാം നിയോഗിച്ചു എന്നതു പോലുള്ള മഹാ അനുഗ്രഹം. ആ ദൂതന്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് നമ്മുടെ സൂക്തങ്ങള്‍ ഓതിത്തരികയും സംസ്‌കാരം ശീലിപ്പിക്കുകയും വേദവും തത്ത്വജ്ഞാനവും പഠിപ്പിക്കുകയും അറിവില്ലാത്തത് അഭ്യസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് എന്നെ നിങ്ങള്‍ സ്മരിക്കുക; നിങ്ങളെ ഞാനും സ്മരിക്കും. എനിക്കു നിങ്ങള്‍ നന്ദിപ്രകടിപ്പിക്കണം; കൃതഘ്‌നത കാട്ടരുത്.

സത്യവിശ്വാസികളേ, സഹനവും നമസ്‌കാരവും കൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ സഹായമര്‍ത്ഥിക്കുക. അല്ലാഹു സഹനശീലരൊന്നിച്ചാകുന്നു. അല്ലാഹുവിന്റെ വഴിയില്‍ കൊല്ലപ്പെടുന്നവരെപ്പറ്റി, അവര്‍ മരിച്ചവരാണ് എന്നു നിങ്ങള്‍ പറയരുത്; പ്രത്യുത ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരാണവര്‍. പക്ഷെ നിങ്ങളതറിയുന്നില്ല.⁵⁴
ഭയം വിശപ്പ് ധനക്കമ്മി ജീവനാശം കായ്കനീദൗര്‍ലഭ്യം തുടങ്ങി ചിലതുവഴി നിങ്ങളെ നാം പരീക്ഷിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. വല്ല വിപത്തും സംഭവിക്കുമ്പോള്‍ 'ഞങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിന്നുള്ളവരും അവങ്കലേക്കു മടങ്ങുന്നവരുമാണ്' എന്നു പറയുന്ന ക്ഷമാശീലര്‍ക്ക് താങ്കള്‍ ശുഭവാര്‍ത്തയറിയിക്കുക. തങ്ങളുടെ നാഥങ്കല്‍ നിന്നുള്ള അനുഗ്രഹങ്ങളും കാരുണ്യവും അവരില്‍ വര്‍ഷിക്കും. അവര്‍ തന്നെയത്രേ സന്മാര്‍ഗം കൈവരിച്ചവര്‍. സഫായും മര്‍വയും അല്ലാഹുവിന്റെ മതചിഹ്നങ്ങളില്‍ പെട്ടതാണ്. അതുകൊണ്ട്, ആര് കഅ്ബയില്‍ ചെന്ന് ഹജ്ജോ ഉംറയോ ചെയ്യുന്നുവോ അവന്ന് അവക്കിടയില്‍ നടക്കുന്നതിന്ന് കുറ്റം ഒട്ടുമേയില്ല.⁵⁵
ഒരാള്‍ സ്വയം നന്മ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അല്ലാഹു അതിന്നു പ്രതിഫലം നല്‍കുന്നവനും സര്‍വജ്ഞനുമാകുന്നു.

നാമവതരിപ്പിച്ച പ്രസ്പഷ്ട ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളും മാര്‍ഗദര്‍ശനവും വേദത്തിലൂടെ മനുഷ്യര്‍ക്ക് വ്യക്തമാക്കിയ ശേഷം മറച്ചുവെക്കുന്നവരാരോ അവരെ അല്ലാഹുവും മറ്റെല്ലാ ശാപകന്മാരും ശപിക്കുന്നതാകുന്നു. എന്നാല്‍ പശ്ചാത്തപിക്കുകയും നടപടികള്‍ നന്നാക്കുകയും പൂഴ്ത്തിവെച്ചത് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തവരാരോ അവര്‍ക്കു ഞാന്‍ മാപ്പു ചെയ്യും. ഞാന്‍ ഏറെ പശ്ചാത്താപം സ്വീകരിക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമാകുന്നു. സത്യനിഷേധം കൈക്കൊള്ളുകയും അതേ നിലയില്‍ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവരാരോ അവര്‍ക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെയും മലക്കുകളുടെയും സകലമനുഷ്യരുടെയും ശാപമുണ്ടാകും; അവരതില്‍ ശാശ്വതരുമായിരിക്കും. അവര്‍ക്ക് ശിക്ഷ ലഘൂകരിക്കപ്പെടുകയോ മറ്റവസരം നല്‍കപ്പെടുകയോ ഇല്ല.

നിങ്ങളുടെ ഇലാഹ് ഏകനായ ഇലാഹാകുന്നു. അവനല്ലാതെ വേറെ ആരാധ്യനില്ല. പരമദയാലുവും കരുണാമയനുമത്രേ അവന്‍. ആകാശഭൂമികളുടെ സൃഷ്ടിപ്പിലും ദിനരാത്രങ്ങളുടെ ഒന്നിനു പിറകെ മറ്റൊന്നായുള്ള മാറ്റത്തിലും ജനങ്ങള്‍ക്കുപയോഗമുള്ള വസ്തുക്കളുമായി സമുദ്രത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന കപ്പലുകളിലും അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്നു അല്ലാഹു മഴവര്‍ഷിച്ചു തന്നിട്ട് തദ്വാരാ നിര്‍ജീവതക്കു പിറകെ ഭൂമിക്കു ജീവന്‍ നല്‍കിയതിലും എല്ലാതരം ജീവജാലങ്ങളെയും അതില്‍ വ്യാപിപ്പിച്ചതിലും കാറ്റുകളെ ചലിപ്പിക്കുന്നതിലും അന്തരീക്ഷത്തില്‍ ആജ്ഞാനുവര്‍ത്തിയാക്കപ്പെട്ട മേഘങ്ങളിലും ചിന്തിക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്കു ഒട്ടേറെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളുണ്ട്, തീര്‍ച്ച.⁵⁶

ചിലയാളുകള്‍ അല്ലാഹുവിന്നുപുറമെ ചില ദൈവങ്ങളെ വരിക്കുന്നു. അവര്‍ അല്ലാഹുവിനെ എന്നപോലെയാണവയെ സ്‌നേഹിക്കുക. സത്യവിശ്വാസികളാകട്ടെ, അല്ലാഹുവിനോട് ഏറ്റം സ്‌നേഹമുള്ളവരായിരിക്കും. പരലോകത്തു ശിക്ഷനേരില്‍ കാണുമ്പോള്‍ ബോധ്യപ്പെടുന്ന വസ്തുത-സര്‍വശക്തികളും അല്ലാഹുവിന്നു മാത്രമാണെന്നും അവന്‍ കഠിനമായി ശിക്ഷിക്കുന്നവനാണെന്നും-ആ അക്രമികള്‍ ഇപ്പോള്‍ തന്നെ ഗ്രഹിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍! നേതാക്കള്‍ അനുയായികളില്‍ നിന്നൊഴിഞ്ഞ് മാറുകയും ശിക്ഷ അവര്‍ നേരില്‍ കാണുകയും പരസ്പരബന്ധങ്ങള്‍ വിച്ഛേദിതമാവുകയും ചെയ്യുന്ന ആ സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമത്രേ. അനുയായികള്‍ അവിടെ വെച്ചു സഹതപിക്കും: ദുന്‍യാവിലേക്ക് ഒരു തിരിച്ചുപോക്കുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കില്‍ ഇവര്‍ ഞങ്ങളില്‍ നിന്നൊഴിഞ്ഞു മാറിയതുപോലെ ഞങ്ങള്‍ ഇവരെയും കൈവിടുമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ ബഹുദൈവത്വാധിഷ്ഠിത കര്‍മങ്ങളത്രയും നെടും ഖേദത്തിന്നു നിമിത്തമായി ഭവിച്ചത് അവര്‍ക്ക് അല്ലാഹു കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നതാണ്. നരകത്തില്‍ നിന്ന് അവര്‍ക്ക് പുറത്തുവരാനേ ആവില്ല.

ഹേ ജനങ്ങളേ, ഭൂമിയിലുള്ളതില്‍ അനുവദനീയവും ഉദാത്തവുമായവ നിങ്ങള്‍ ഭക്ഷിച്ചുകൊള്ളുക. പിശാചിന്റെ കാല്‍പാടുകള്‍ പിന്‍പറ്റരുത്. അവന്‍ നിങ്ങളുടെ പ്രത്യക്ഷ ശത്രുവത്രേ. തിന്മയും നീചവൃത്തികളും ചെയ്യുവാനും നിങ്ങള്‍ക്കറിവില്ലാത്ത കാര്യങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ പേരില്‍ പറഞ്ഞുണ്ടാക്കുവാനും മാത്രമാണവന്‍ കല്‍പിക്കുക. അല്ലാഹു അവതരിപ്പിച്ചത് നിങ്ങള്‍ അനുധാവനം ചെയ്യൂ എന്നനുശാസിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ 'ഇല്ല, പൂര്‍വപിതാക്കള്‍ സ്വീകരിച്ചതായിക്കണ്ടതേ ഞങ്ങള്‍ പിന്തുടരൂ' എന്നാണവരുടെ പ്രതികരണം. പൂര്‍വികര്‍ യാതൊന്നും ഗ്രഹിക്കാത്തവരും സന്മാര്‍ഗം പ്രാപിക്കാത്തവരുമായിരുന്നെങ്കിലും പിന്‍തുടരുകയോ?!⁵⁷
സത്യനിഷേധികളുടെ ഉപമ, കൊട്ടും കുരവയുമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കേള്‍ക്കാത്ത ജീവിയോട് ശബ്ദിക്കുന്നവന്റേതാണ്. അവര്‍ ബധിരരും മൂകരും അന്ധരുമാകയാല്‍ യാതൊന്നും ഗ്രഹിക്കില്ല⁵⁸
സത്യവിശ്വാസികളേ, നാം നിങ്ങള്‍ക്കു തന്നതില്‍ നിന്നുദാത്തമായവ ഭക്ഷിച്ചുകൊള്ളുക; അല്ലാഹുവിനോടു നന്ദി പ്രകാശിപ്പിക്കുക-അവനെയാണ് നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കുന്നതെങ്കില്‍.

ശവം രക്തം പന്നിയിറച്ചി അല്ലാഹുവല്ലാത്ത ദൈവങ്ങളുടെ പേരുച്ചരിച്ചറുക്കപ്പെട്ടത്-ഇവ മാത്രമാണവന്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് നിഷിദ്ധമാക്കിയിട്ടുള്ളത്;⁵⁹
എന്നാല്‍ തല്‍പരനും പരിധിവിട്ടവനുമായല്ലാതെ അവ തിന്നാന്‍ ഒരാള്‍ നിര്‍ബന്ധിതനായാല്‍ കുറ്റമില്ല. അല്ലാഹു ഏറ്റം പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമത്രേ. അല്ലാഹു അവതരിപ്പിച്ച ഗ്രന്ഥത്തിലുള്ളത് മറച്ചു വെക്കുകയും അതിനുപകരം തുച്ഛവില വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നവരുണ്ടല്ലോ-തങ്ങളുടെ ഉദരങ്ങളില്‍ തീ മാത്രമാണവര്‍ തിന്നുനിറക്കുന്നത്. അല്ലാഹു അന്ത്യനാളില്‍ അവരോടു സംസാരിക്കുകയോ അവരെ സംസ്‌കരിച്ചെടുക്കുകയോ ചെയ്യില്ല. വേദനാജനകമായ ശിക്ഷയാണവര്‍ക്കുണ്ടാവുക. നേര്‍മാര്‍ഗത്തിനു പകരം ദുര്‍മാര്‍ഗത്തെയും പാപവിമോചനത്തിന്നു പകരം ശിക്ഷയും വാങ്ങിയവരാണവര്‍. നരകത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ എന്തൊരു ക്ഷമയാണിവര്‍ക്ക്! സത്യസമേതം അല്ലാഹു ഗ്രന്ഥമിറക്കിയിരിക്കുന്നു എന്നതിനാലാണിത്. ദൈവികഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ ഭിന്നാഭിപ്രായക്കാരായവര്‍ ബഹുദൂരമകന്ന മാത്സര്യത്തില്‍ തന്നെയാകുന്നു.

കിഴക്കോട്ടോ പടിഞ്ഞാറോട്ടോ നിങ്ങള്‍ മുഖം തിരിക്കലല്ല പുണ്യം. പ്രത്യുത അല്ലാഹുവിലും അന്ത്യനാളിലും മലക്കുകളിലും വേദഗ്രന്ഥത്തിലും പ്രവാചകന്മാരിലും വിശ്വസിക്കുകയും, ധനത്തോടു പ്രതിപത്തിയുണ്ടായിരിക്കെ തന്നെ ബന്ധുക്കള്‍ അനാഥകള്‍ ദരിദ്രര്‍ യാത്രക്കാര്‍ യാചകന്മാര്‍ എന്നിവര്‍ക്കും അടമിവിമോചനത്തിന്നും അതുനല്‍കുകയും, നമസ്‌കാരം യഥാവിധി നിര്‍വഹിക്കുകയും, സക്കാത്ത് കൊടുക്കുകയും, ഏര്‍പ്പെട്ട കരാറുകള്‍ പൂര്‍ത്തീകരിക്കുകയും, വിഷമതകളും കഷ്ടപ്പാടുകളും വന്നെത്തുമ്പോഴും യുദ്ധരംഗത്താകുമ്പോഴും ക്ഷമകൈക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നവര്‍ ആരോ അവരാണ് പുണ്യവാന്മാര്‍. സത്യസന്ധത പാലിച്ചവരും ജീവിതത്തില്‍ സുക്ഷ്മത പുലര്‍ത്തിയവരും അവര്‍ തന്നെ.

സത്യവിശ്വാസികളേ, വധിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ കാര്യത്തില്‍ സ്വതന്ത്രനുപകരം സ്വതന്ത്രന്‍, അടിമക്കു അടിമ, വനിതക്കു വനിത എന്നിങ്ങനെ നിങ്ങള്‍ക്കു പ്രതിക്രിയ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇനി ഘാതകന്ന് തന്റെ സഹോദരന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് എന്തെങ്കിലും വിട്ടുവീഴ്ച ലഭിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ മര്യാദപാലിക്കുകയും മാന്യമായി നഷ്ടപരിഹാരം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യണം. നിങ്ങളുടെ നാഥങ്കല്‍ നിന്നുള്ള ഒരു ലഘൂകരണവും ദയാവായ്പുമാണിത്. തദനന്തരവും ഒരാള്‍ അതിക്രമം കാട്ടിയാല്‍ വേദനയുറ്റ ശിക്ഷ അവന്നുണ്ടാകും. ഈ പ്രതിക്രിയാനടപടിയിലാണ്, ബുദ്ധിമാന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ നിലനില്‍പ്. ഈ നിയമം നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷ്മാലുക്കളാകാന്‍ വേണ്ടിയത്രേ.⁶⁰

നിങ്ങളിലൊരാള്‍ ആസന്ന മരണനായാല്‍, സമ്പത്ത് വിട്ടുപോകുന്നുവെങ്കില്‍, മാതാപിതാക്കള്‍ക്കും അടുത്ത കുടുംബക്കാര്‍ക്കും ന്യായപ്രകാരമുള്ള വസ്വിയ്യത്ത് നിര്‍ബന്ധമാണ്; സൂക്ഷ്മാലുക്കള്‍ക്ക് ഇത് കടമയത്രേ.⁶¹
എന്നാല്‍ കേട്ടുകഴിഞ്ഞ ശേഷം ആരെങ്കിലുമത് ഭേദപ്പെടുത്തിയാല്‍ അതിന്റെ കുറ്റം ഭേദഗതി ചെയ്തവര്‍ക്കാണ്. അല്ലാഹു എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനും തന്നെയാകുന്നു. ഇനി വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയില്‍ നിന്നു എന്തെങ്കിലും വ്യതിയാനമോ കുറ്റമോ ഒരാള്‍ ഭയക്കുകയും അങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടവര്‍ക്കിടയില്‍ രഞ്ജിപ്പുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്താല്‍ കുഴപ്പമില്ല. അല്ലാഹു ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമത്രേ.

ഹേ സത്യവിശ്വാസികളേ, പൂര്‍വിക സമൂഹങ്ങള്‍ക്കെന്ന പോലെ നിങ്ങള്‍ക്കും നിശ്ചിത ദിനങ്ങളില്‍ വ്രതാനുഷ്ഠാനം നിര്‍ബന്ധമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നിങ്ങള്‍ ഭക്തിയുള്ളവരാകാന്‍. ഇനി നിങ്ങളിലൊരാള്‍ രോഗിയോ യാത്രക്കാരനോ ആയിരുന്നാല്‍ അത്രയെണ്ണം മറ്റുദിനങ്ങളിലനുഷ്ഠിക്കണം. സാഹസപ്പെട്ടുമാത്രമേ വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിന്നാവൂ എന്നുള്ളവര്‍ പകരം ഒരു ദരിദ്രനുള്ള ഭക്ഷണം പ്രായശ്ചിത്തം നല്‍കണം.⁶²
ഇനിയൊരാള്‍ സ്വമേധയാ നന്മ ചെയ്താല്‍ അതവന്ന് ഗുണകരമാണ്. കാര്യബോധമുള്ളവരാണെങ്കില്‍ നോമ്പനുഷ്ഠിക്കുന്നതു തന്നെയാണ് നിങ്ങള്‍ക്കുത്തമം. മാനുഷ്യകത്തിന്നു വഴികാട്ടിയും സത്യാസത്യ വിവേചനത്തിനും സന്മാര്‍ഗ ദര്‍ശനത്തിനുമുള്ള സുവ്യക്ത ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളും ആയി ഖുര്‍ആന്‍ അവതീര്‍ണമായ മാസമാണു റമദാന്‍. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളാരെങ്കിലും ആ മാസം നാട്ടിലുണ്ടെങ്കില്‍ വ്രതമനുഷ്ഠിക്കണം.⁶³
ഒരാള്‍ രോഗിയോ യാത്രക്കാരനോ ആയാല്‍ മറ്റു ദിനങ്ങളില്‍ അത്രയുമെണ്ണം തികക്കട്ടെ. നിങ്ങള്‍ക്കു ആശ്വാസമാണ്, ഞെരുക്കമല്ല അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. നിങ്ങള്‍ എണ്ണം പൂര്‍ത്തീകരിക്കാനും, നേര്‍മാര്‍ഗത്തിലാക്കിയതിന്റെ പേരില്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്ത്വം വാഴ്ത്തുവാനും, കൃതജ്ഞത പ്രകാശിപ്പിക്കാനുമാണ് ഈ ശാസനം.

എന്റെ അടിമകള്‍ അങ്ങയോടെന്നെപ്പറ്റി ചോദിച്ചാല്‍ 'ഞാന്‍ സമീപസ്ഥന്‍ തന്നെയാണ്' എന്ന് മറുപടി നല്‍കുക. അര്‍ത്ഥിക്കുന്നവന്‍ എന്നോടു പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചാല്‍ ഞാനുത്തരം നല്‍കും. അതുകൊണ്ട് അവര്‍ എന്റെ കല്‍പന സ്വീകരിക്കുകയും എന്നില്‍ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ-അവര്‍ നേര്‍മാര്‍ഗത്തിലാകാന്‍ വേണ്ടി. വ്രതരാത്രികളില്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് ഭാര്യാസംസര്‍ഗമനുവദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിങ്ങള്‍ പരസ്പരം വസ്ത്രമാണ്. ആത്മവഞ്ചന നടത്തുകയായിരുന്നു നിങ്ങളെന്നു അല്ലാഹു അറിഞ്ഞതുകൊണ്ട് പശ്ചാത്താപം സ്വീകരിച്ചു മാപ്പു തന്നു. അതിനാല്‍, ഉഷസ്സെന്ന വെള്ളനൂല്‍ രാത്രിയെന്ന കറുത്തനൂലുമായി വേര്‍ത്തിരിഞ്ഞു സ്പഷ്ടമാകും വരെ ഇനിമേല്‍ സ്ത്രീസംസര്‍ഗം നടത്തുകയും അല്ലാഹു നിങ്ങള്‍ക്കു നിര്‍ണയിച്ചത് കാംക്ഷിക്കുകയും തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യാം. പിന്നീട് രാത്രിയാകുന്നതുവരെ പൂര്‍ണവ്രതമനുഷ്ഠിക്കുക. പള്ളികളില്‍ ഭജനമിരിക്കവെ സ്ത്രീസംസര്‍ഗമരുത്. ഇതെല്ലാം അല്ലാഹുവിന്റെ പരിധികളാകയാല്‍ ലംഘിക്കാനായി നിങ്ങള്‍ സമീപിച്ചുപോകരുത്. ഇപ്രകാരമവന്‍ മാനവതക്ക് തന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വിവരിച്ചു കൊടുക്കുന്നത് അവര്‍ സൂക്ഷ്മതയുള്ളവരാകാന്‍ വേണ്ടിയത്രേ.

അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കള്‍ അന്യായമായി പരസ്പരം തിന്നുകയോ ആളുകളുടെ സമ്പത്ത് കുറ്റകരമായി പിടുങ്ങാന്‍ വേണ്ടി ഭരണാധികാരികളെ സമീപിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. ചന്ദ്രക്കലകളെപ്പറ്റി താങ്കളോടവര്‍ ചോദിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കുക: ആളുകളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും ഹജ്ജ് കര്‍മങ്ങള്‍ക്കും സമയനിര്‍ണയം നടത്താനുള്ളതാണവ⁶⁴
നിങ്ങള്‍ പിന്‍ഭാഗത്തു കൂടി വീടുകളില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നതല്ല പുണ്യം-മറിച്ച്, ജീവിതത്തില്‍ സൂക്ഷ്മത പുലര്‍ത്തുന്നവനാണു സല്‍കര്‍മി-ഗൃഹങ്ങളില്‍ അവയുടെ കവാടങ്ങളില്‍കൂടി തന്നെ ചെല്ലുക; അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക, നിങ്ങള്‍ വിജയികളായിത്തീരാന്‍.

ഇങ്ങോട്ടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരുമായി അല്ലാഹുവിന്റെ മാര്‍ഗത്തില്‍ നിങ്ങളങ്ങോട്ടും യുദ്ധം ചെയ്യുക; പരിധിവിട്ടു പ്രവര്‍ത്തിക്കരുത്. അതിക്രമകാരികളെ അല്ലാഹു സ്‌നേഹിക്കയില്ല തന്നെ. (മക്കാമുശ്‌രിക്കുകള്‍ നിങ്ങളോടു യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞിരിക്കയാല്‍) അവരെ കണ്ടിടത്തുവെച്ച് കൊല്ലണം; നിങ്ങളെ എവിടന്നവര്‍ പുറത്താക്കിയോ അവിടെ നിന്ന് അവരെയും ബഹിഷ്‌കരിക്കണം. കുഴപ്പമുണ്ടാക്കല്‍ കൊലയെക്കാള്‍ കഠിനമാണ്. മസ്ജിദുല്‍ ഹറാമിനു സമീപം ഇങ്ങോട്ടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതുവരെ അവരോടു നിങ്ങളേറ്റുമുട്ടരുത്; അവിടെ വെച്ച് അവര്‍ ഇങ്ങോട്ടു സമരം ചെയ്യുന്നുവെങ്കില്‍ നിങ്ങളവരെയും കൊല്ലുക. സത്യനിഷേധികളോടു പകരം വീട്ടേണ്ടത് അങ്ങനെയാകുന്നു.⁶⁵
അവര്‍ വിരമിച്ചാല്‍ നിങ്ങളും യുദ്ധം നിര്‍ത്തണം. അല്ലാഹു ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമത്രേ. (ബഹുദൈവത്വത്തിന്റെ നിഷ്ഠുര മേല്‍കോയ്മ എന്ന) മഹാനാശം ഉണ്ടാകാതിരിക്കുകയും മതം അല്ലാഹുവിന്നാവുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ നിങ്ങളവരോടു യുദ്ധം ചെയ്യുക. ഇനി, അവര്‍ വിരമിച്ചുവെങ്കില്‍, അതിക്രമികളോടല്ലാതെ ഒരു വിധ കൈയേറ്റവും പാടില്ല. ആദരണീയമാസത്തെ കൈയേറ്റത്തിനു അതേ മാസത്തില്‍ തന്നെ പ്രതിരോധവും. ആദരണീയ കാര്യങ്ങള്‍ക്കൊക്കെ പ്രതിക്രിയയുണ്ട്. അതിനാല്‍ നിങ്ങളോടാരെങ്കിലും അതിക്രമം കാട്ടിയാല്‍ അതേ നാണയത്തില്‍ അവനോടു തിരിച്ചടിക്കുക. അല്ലാഹുവിനെ നിങ്ങള്‍ ഭയപ്പെടണം; സൂക്ഷ്മാലുക്കളൊന്നിച്ചു തന്നെയാണവനെന്നുഗ്രഹിക്കുക. അല്ലാഹുവിന്റെ മാര്‍ഗത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ ചെലവു ചെയ്യുക; ആത്മനാശത്തിലേക്കു ചാടരുത്; നന്മയനുവര്‍ത്തിക്കുക. പുണ്യവാന്മാരെ അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുക തന്നെ ചെയ്യും.

നിങ്ങള്‍ ഹജ്ജും ഉംറയും പൂര്‍ണമായി അല്ലാഹുവിനുവേണ്ടി നിര്‍വഹിക്കുക. എന്നാല്‍ ഉപരോധിക്കപ്പെടുകയാണെങ്കില്‍ സൗകര്യപ്പെടുന്ന ബലിമൃഗം നല്‍കണം; അത് നിശ്ചിത സ്ഥലത്തെത്തുന്നതു വരെ നിങ്ങള്‍ ശിരോമുണ്ഡനം ചെയ്യരുത്. ഇനി ഒരാള്‍ രോഗിയാവുകയോ തലയില്‍ വല്ല വ്യാധിയുമുണ്ടാവുകയോ ചെയ്താല്‍ മുടിനീക്കി, പ്രായശ്ചിത്തമായി വ്രതാനുഷ്ഠാനമോ ദാനമോ ബലിയോ ചെയ്യണം. നിര്‍ഭയാവസ്ഥയില്‍ തന്നെ ഒരാള്‍ ഉംറ കഴിച്ച് ഹജ്ജ്‌വരെ സുഖമെടുക്കുന്നുവെങ്കില്‍⁶⁶
സൗകര്യമുള്ള ബലിമൃഗമനിവാര്യമാണ്; ലഭിക്കാത്ത പക്ഷം ഹജ്ജ് വേളയില്‍ മൂന്നും തിരിച്ചെത്തിയാല്‍ ഏഴും ദിവസം-ആകെ പത്ത്-നോമ്പെടുക്കണം. കുടുംബസഹിതം ഹറമിന്റെ പരിധിയിലല്ലാത്തവര്‍ക്കാണ് ഈ നിയമം.⁶⁷
അല്ലാഹുവിനെ നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷിക്കുകയും അവന്‍ കഠിനമായി ശിക്ഷിക്കുന്നവനാണെന്നറിയുകയും ചെയ്യുക. അറിയപ്പെട്ട മാസങ്ങളാണ് ഹജ്ജ് കാലം. അതിലൊരാള്‍ ഹജ്ജിന്ന് ഇഹ്‌റാം ചെയ്താല്‍ പിന്നീട് സ്ത്രീസംസര്‍ഗമോ അതിക്രമമോ ദുര്‍വാദങ്ങളോ പാടില്ല. നിങ്ങള്‍ എന്തു നന്മയനുവര്‍ത്തിച്ചാലും അല്ലാഹു അതറിയും. നിങ്ങള്‍ യാത്രോപകരണങ്ങള്‍ സജ്ജീകരിക്കണം; അതിലേറ്റം ഉദാത്തം ഭയഭക്തിയത്രേ. ബുദ്ധിമാന്മാരേ, നിങ്ങള്‍ എന്നെ സൂക്ഷിക്കുക.

രക്ഷിതാവിങ്കല്‍ നിന്നുള്ള അനുഗ്രഹം തേടുന്നതില്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് കുറ്റമൊന്നുമില്ല. അറഫാത്തില്‍ നിന്നു മടങ്ങുമ്പോള്‍ മശ്അറുല്‍ ഹറാമില്‍ വെച്ച് അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കുക; അവന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു മാര്‍ഗദര്‍ശനം നല്‍കിയതുപോലെ അവനെ ഓര്‍ക്കുക. നേരത്തെ നിങ്ങള്‍ വഴിപിഴച്ചവരിലായിരുന്നുവല്ലോ. പിന്നീട്, ആളുകള്‍ പുറപ്പെടുന്നിടത്തു നിന്നു നിങ്ങളും പുറപ്പെടുകയും അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടുകയും ചെയ്യുക. അവന്‍ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമത്രെ. അങ്ങനെ ഹജ്ജ് കര്‍മങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞാല്‍, സ്വന്തം പിതാക്കളെ എന്നപോലെ⁶⁸
അല്ല, അതിലും തീവ്രമായി-നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കുക. ജനങ്ങളില്‍ ചിലര്‍ 'രക്ഷിതാവേ, ഇഹലോകത്ത് ഞങ്ങള്‍ക്കു നീ തരേണമേ' എന്നാണു പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുക; പരലോകത്തവര്‍ക്ക് യാതൊരു വിഹിതവുമുണ്ടാകില്ല. എന്നാല്‍ മറ്റു ചിലര്‍ പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നതിങ്ങനെയായിരിക്കും: 'നാഥാ, ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും നല്ലതു നല്‍കേണമേ, നരകശിക്ഷയില്‍ നിന്നു ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കേണമേ.' തങ്ങളുടെ കര്‍മഫലമായി മഹാസൗഭാഗ്യമാണവര്‍ക്കുണ്ടാവുക. അതിദ്രുതം വിചാരണ നിര്‍വഹിക്കുന്നവനത്രേ അല്ലാഹു.⁶⁹

നിശ്ചിത ദിനങ്ങളില്‍ നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിനെ അനുസ്മരിക്കുക. ഇനി രണ്ടു ദിവസം കൊണ്ടു മതിയാക്കി ഒരാള്‍ വേഗം പോന്നാല്‍ കുറ്റമൊന്നുമില്ല; വഴിയെ പോരുന്നവന്നും തെറ്റില്ല⁷⁰
ഭക്തന്മാര്‍ക്കാണിത്. നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുകയും അവങ്കലേക്കാണ് ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടുകയെന്നറിഞ്ഞിരിക്കുകയും ചെയ്യുക.

ചിലയാളുകള്‍ ഇങ്ങനെയുണ്ട്: ഇഹലോക ജീവിതത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അവന്റെ സംസാരം താങ്കളില്‍ കൗതുകം ജനിപ്പിക്കും; ഉദ്ദേശ്യശുദ്ധി ദ്യോതിപ്പിക്കാന്‍ അല്ലാഹുവിനെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തും. എന്നാല്‍ വസ്തുതയോ, അവന്‍ ബദ്ധവൈരിയാണ്; പിരിഞ്ഞുപോയാല്‍, നാട്ടില്‍ കുഴപ്പമുണ്ടാക്കാനും കൃഷി നശിപ്പിക്കാനും ജീവഹത്യക്കും തീവ്രയത്‌നം നടത്തും-നാശമുണ്ടാക്കുന്നത് അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെടില്ല-അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക എന്നു നിര്‍ദേശിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ ദുരഭിമാനം അവനെ പിടികൂടുകയാണു ചെയ്യുക. അവന്നു നരകം തന്നെ മതി! എത്ര ദുഷിച്ച സങ്കേതമാണത്. ഇനി മറ്റു ചിലയാളുകളുണ്ട്: അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി കാംക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തത്തെത്തന്നെ അദ്ദേഹം വില്‍ക്കും. തന്റെ അടിമകളോട് അല്ലാഹു അങ്ങേയറ്റം ദയാവായ്പുള്ളവനത്രേ.⁷¹

ഹേ സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങള്‍ പൂര്‍ണമായി ഇസ്‌ലാമില്‍ പ്രവേശിക്കുക; പിശാചിന്റെ കാല്‍പാടുകള്‍ പിന്‍പറ്റരുത്. അവന്‍ നിങ്ങളുടെ പ്രത്യക്ഷ ശത്രുതന്നെയാകുന്നു. സ്പഷ്ടമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വന്നു കഴിഞ്ഞതിന്നു ശേഷവും വഴിതെറ്റുന്നുവെങ്കില്‍, നിങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞിരിക്കുക, അല്ലാഹു പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനുമാകുന്നു. അല്ലാഹുവും മലക്കുകളും മേഘക്കുടകളിലായി തങ്ങളുടെയടുത്തു വരികയും കാര്യം തീരുമാനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നത് മാത്രമാണോ അവര്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്? എന്നാല്‍ സകലകാര്യങ്ങളും മടക്കപ്പെടുന്നത് അല്ലാഹുവിങ്കലേക്കാകുന്നു. ഇസ്രാഈല്യരോട് താങ്കള്‍ ചോദിച്ചു നോക്കൂ, എത്രയെത്ര പ്രസ്പഷ്ട ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണ് നാമവര്‍ക്ക് നല്‍കിയത്! ദിവ്യാനുഗ്രഹങ്ങള്‍ കൈവന്നു കഴിഞ്ഞ ശേഷം ആരെങ്കിലുമത് മാറ്റി മറിച്ചാല്‍, നിശ്ചയം അല്ലാഹു കഠിനമായി ശിക്ഷിക്കുന്നവനാകുന്നു.

സത്യനിഷേധികള്‍ക്ക് ഭൗതികജീവിതം അലംകൃതമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കയാണ്. സത്യവിശ്വാസികളെ പരിഹസിക്കയാണക്കൂട്ടര്‍. എന്നാല്‍ ഭയഭക്തി പുലര്‍ത്തിയിരുന്നവര്‍ പരലോകത്ത് അവരെക്കാള്‍ ഔന്നത്യത്തിലായിരിക്കും. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അല്ലാഹു കണക്കില്ലാതെ നല്‍കുന്നതാണ്. മാനവകുലം ഒറ്റ സമുദായമായിരുന്നു. പിന്നീടവര്‍ ഭിന്നിച്ച വിഷയങ്ങളില്‍ വിധി കല്‍പിക്കാന്‍ വേണ്ടി ശുഭവാര്‍ത്താവാഹകരും താക്കീതുകാരുമായി പ്രവാചകന്മാരെ അല്ലാഹു അയക്കുകയും⁷²
സത്യസമേതം അവരൊന്നിച്ചു ഗ്രന്ഥമവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. വേദം നല്‍കപ്പെട്ടവര്‍ തന്നെയാണ്-സ്പഷ്ടദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വന്നുകിട്ടിയിട്ടും കേവലം പരസ്പര മാത്സര്യത്താല്‍-അതില്‍ ഭിന്നിച്ചത്. എന്നാല്‍ ഏതൊരു യാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തിലവര്‍ വ്യത്യസ്ത പക്ഷക്കാരായോ അതിലേക്ക് സ്വാനുഗ്രഹത്താല്‍ അല്ലാഹു വിശ്വാസികളെ നയിച്ചു. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവരെ അവന്‍ സന്മാര്‍ഗത്തിലെത്തിക്കുന്നു.

അതല്ല, പൂര്‍വികന്മാരുടെ ദുരനുഭവങ്ങള്‍ വന്നെത്താതെത്തന്നെ സ്വര്‍ഗത്തില്‍ കടന്നുകളയാമെന്നു നിങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നുണ്ടോ? പ്രയാസങ്ങളും വിപത്തുകളും അവരെ പിടികൂടുകയുണ്ടായി. അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായം എപ്പോഴാണുണ്ടാവുക എന്ന് ദൈവദൂതനും സഹവിശ്വാസികളും ചോദിക്കത്തക്കവണ്ണം അവര്‍ വിറകൊണ്ടു. അറിയുക, അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായം സമീപസ്ഥമാകുന്നു. എന്താണു തങ്ങള്‍ ചെലവഴിക്കേണ്ടത് എന്ന് അവര്‍ താങ്കളോടു ചോദിക്കുന്നു. മറുപടി നല്‍കുക: എന്തു ധനം ചെലവഴിക്കുന്നുവെങ്കിലും മാതാപിതാക്കള്‍ അടുത്ത കുടുംബക്കാര്‍ ദരിദ്രര്‍ യാത്രക്കാര്‍ എന്നിവര്‍ക്കായിരിക്കണം⁷³
എന്തു നന്മ നിങ്ങളനുവര്‍ത്തിക്കുന്നുവെങ്കിലും അല്ലാഹു അതു സംബന്ധിച്ചു സൂക്ഷ്മജ്ഞാനിയായിരിക്കും. അനിഷ്ടകരമാണെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ക്ക് യുദ്ധം ചെയ്യല്‍ നിര്‍ബന്ധമാണ്. ഒരു കാര്യം ഉദാത്തമായിരിക്കെ നിങ്ങള്‍ക്ക് അനിഷ്ടപ്പെട്ടെന്നു വരാം; ദോഷകരമായിരിക്കെ പ്രിയങ്കരമായെന്നും ഭവിക്കാം. അല്ലാഹു അറിയുന്നു; നിങ്ങള്‍ അറിയുന്നില്ല.

പവിത്രമാസത്തില്‍ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് താങ്കളോടവര്‍ ചോദിക്കുന്നു. പറയുക: അതില്‍ യുദ്ധം ചെയ്യല്‍ മഹാപാതകമാണ്. എന്നാല്‍ ദൈവ മാര്‍ഗത്തില്‍ നിന്നു ജനങ്ങളെ തടയലും അവനെ നിഷേധിക്കലും മസ്ജിദുല്‍ ഹറാമില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നതുപരോധിക്കലും അതിന്റെയാളുകളെ അവിടന്നു ബഹിഷ്‌കരിക്കലും അല്ലാഹുവിങ്കല്‍ കൂടുതല്‍ ഗൗരവതരമത്രേ. കുഴപ്പമുണ്ടാക്കല്‍ കൊലയെക്കാള്‍ ഗുരുതരമാണ്. കഴിയുമെങ്കില്‍ മതത്തില്‍ നിന്നു പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നതു വരെ നിങ്ങളോടവര്‍ യുദ്ധം ചെയ്തു കൊണ്ടിരിക്കും. നിങ്ങളിലാരെങ്കിലും സ്വമതത്തില്‍ നിന്നു വ്യതിചലിച്ച് നിഷേധിയായി മരിക്കുന്നപക്ഷം, അത്തരക്കാരുടെ കര്‍മങ്ങള്‍ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലശൂന്യമായി. അവര്‍ തന്നെയാണ് നരകക്കാര്‍. അവരതില്‍ ശാശ്വതരായിരിക്കും. വിശ്വസിക്കുകയും ദേശത്യാഗം വരിക്കുകയും ദൈവമാര്‍ഗത്തില്‍ ജിഹാദിലേര്‍പ്പെടുകയും ചെയ്തവര്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹം പ്രത്യാശിക്കുന്നവരത്രേ. അവന്‍ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനുമാകുന്നു.

മദ്യപാനത്തെയും ചൂതാട്ടത്തെയും കുറിച്ച് താങ്കളോടവര്‍ ചോദിക്കുന്നു. മറുപടി നല്‍കുക: അവ രണ്ടിലും ഗുരുതരമായ പാപവും ജനങ്ങള്‍ക്ക് ചില ഉപകാരങ്ങളുമുണ്ട്. എന്നാല്‍ അവയുടെ ദോഷം ഗുണത്തെക്കാള്‍ വലുതാണ്. തങ്ങള്‍ എന്താണ് ചെലവു ചെയ്യേണ്ടത് എന്നും അവര്‍ താങ്കളോടു ചോദിക്കുന്നു. ന്യായമായ ആവശ്യം കഴിച്ചു മിച്ചമുള്ളത് എന്നു മറുപടി കൊടുക്കുക. നിങ്ങള്‍ ഇഹലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും കുറിച്ചു ചിന്തിക്കുവാന്‍ വേണ്ടി ഇപ്രകാരം അല്ലാഹു ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വിവരിച്ചു തരുന്നു. അനാഥകളെ സംബന്ധിച്ചും അവര്‍ ചോദിക്കും. താങ്കള്‍ പറയുക: അവരുടെ നന്മക്കായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് ഉല്‍കൃഷ്ടമത്രേ. അവരുമായി മിശ്രജീവിതം നയിക്കുകയാണെങ്കിലും തെറ്റില്ല, നിങ്ങളുടെ സഹോദരങ്ങളാണവര്‍.⁷⁴
നാശവും നന്മയുമുണ്ടാക്കുന്നവരെ അല്ലാഹു വേര്‍തിരിച്ചറിയും. അവനുദ്ദേശിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു പ്രയാസമുണ്ടാക്കിയിരുന്നേനെ. അവന്‍ പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനും തന്നെയാകുന്നു.

ബഹുദൈവാരാധികകളെ അവര്‍ സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊള്ളുന്നതുവരെ നിങ്ങള്‍ വിവാഹം കഴിക്കരുത്. വിശ്വാസിനിയായ ഒരടിയാട്ടിയാണ് ബഹുദൈവാരാധികയെക്കാള്‍-നിങ്ങള്‍ക്കവള്‍ വശ്യയായിത്തോന്നിയാലും-ഉത്തമം. ബഹുദൈവാരാധകന്മാര്‍ക്ക്, അവര്‍ സത്യവിശ്വാസം വരിക്കുവോളം നിങ്ങള്‍ വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുക്കരുത്. വിശ്വാസിയായ ഒരടിയാനാണ് ബഹുദൈവാരാധകനെക്കാള്‍-നിങ്ങള്‍ക്കവന്‍ വശ്യനായനുഭവപ്പെട്ടാലും-ഉദാത്തം. അവര്‍ നരകത്തിലേക്കാണ് ക്ഷണിക്കുന്നത്. അല്ലാഹുവാകട്ടെ, തന്റെയനുമതി പ്രകാരം പാപമോചനത്തിലേക്കും സ്വര്‍ഗത്തിലേക്കും ക്ഷണിക്കുകയും മാനവതക്കു തന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വിവരിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു-അവര്‍ ചിന്തിച്ചുവെങ്കിലോ!

ആര്‍ത്തവത്തെക്കുറിച്ചവര്‍ താങ്കളോടന്വേഷിക്കും. പറയുക: അതൊരു മ്ലേച്ഛവസ്തുവാണ്. അതുകൊണ്ട് ആര്‍ത്തവഘട്ടം സ്ത്രീകളില്‍ നിന്നകന്നു നില്‍ക്കുക, ശുദ്ധരാകും വരെ സമീപിക്കരുത്; ശുദ്ധിയായാല്‍ അല്ലാഹു ശാസിച്ചവിധം അവരുടെയടുത്തു ചെല്ലാം. പശ്ചാത്തപിക്കുന്നവരെയും ശുചിത്വം പാലിക്കുന്നവരെയും അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുകതന്നെ ചെയ്യുന്നു. ഭാര്യമാര്‍ നിങ്ങളുടെ കൃഷിസ്ഥലമാണ്. അതുകൊണ്ട് യഥേഷ്ടം നിങ്ങള്‍ കൃഷിയിടത്തില്‍ ചെല്ലുക. സ്വന്തത്തിനു വേണ്ടി നന്മ മുന്‍കൂട്ടി ചെയ്തുവെക്കണം. അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുകയും അവനുമായി നിങ്ങള്‍ കണ്ടുമുട്ടുമെന്നറിയുകയും സത്യവിശ്വാസികള്‍ക്ക് ശുഭവാര്‍ത്തയറിയിക്കുകയും ചെയ്യുക. അല്ലാഹുവിനെ-അവന്റെ പേരില്‍ ശപഥം ചെയ്തതിനാല്‍-പുണ്യമനുവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനോ നാഥനെപ്പേടിച്ചു ജീവിക്കുന്നതിനോ ജനമദ്ധ്യേ സൗഹൃദമുണ്ടാക്കുന്നതിനോ നിങ്ങള്‍ തടസ്സമായിക്കാണരുത്⁷⁵
അവന്‍ എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാകുന്നു. നിങ്ങളില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്ന നിരര്‍ത്ഥക ശപഥങ്ങള്‍ക്കു അല്ലാഹു ശിക്ഷിക്കയില്ല; എന്നാല്‍ സബോധ ശപഥങ്ങള്‍ ലംഘിച്ചതിന്നു പിടികൂടുകയും ചെയ്യും. അവന്‍ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും സഹനശീലനുമാകുന്നു.

ഭാര്യമാരുമായി സംസര്‍ഗം നടത്തില്ലെന്ന് ശപഥം ചെയ്തവര്‍ക്ക് നാലുമാസം പ്രതീക്ഷിക്കാം. അവര്‍ മടങ്ങിയാല്‍ അല്ലാഹു ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും കരുണാമയനും തന്നെയാകുന്നു. ഇനി വിവാഹമോചനത്തിനാണവര്‍ തീരുമാനിക്കുന്നതെങ്കില്‍ അല്ലാഹു എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനും തന്നെയാണ്.⁷⁶

വിവാഹമോചിതകള്‍ മൂന്നു ശുദ്ധിവരെ പ്രതീക്ഷിക്കണം. തങ്ങളുടെ ഗര്‍ഭാശയങ്ങളില്‍ അല്ലാഹു സൃഷ്ടിച്ചുവെച്ചത് അവര്‍-അല്ലാഹുവിലും അന്ത്യദിനത്തിലും വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍-മറച്ചു വെക്കാവതല്ല. രഞ്ജിപ്പില്‍ കഴിയണമെന്ന് ഭര്‍ത്താക്കളുദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ ആ ദീക്ഷാവേളയില്‍ ഭാര്യമാരെ തിരിച്ചെടുക്കാന്‍ അവര്‍ അര്‍ഹതപ്പെട്ടവരാണ്. ബാധ്യതകളുള്ളതുപോലെ അവകാശങ്ങളും ഭാര്യമാര്‍ക്കുണ്ട്. എന്നാല്‍ അവരെക്കാളുന്നത പദവി പുരുഷന്മാര്‍ക്കാണ്. അല്ലാഹു പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനുമാകുന്നു. തിരിച്ചെടുക്കാവുന്ന വിവാഹമോചനം രണ്ടുവട്ടമാണ്; പിന്നെ നീതിപൂര്‍വം സഹവസിപ്പിക്കുക, അല്ലെങ്കില്‍ നന്നായി പിരിച്ചയക്കുക. അല്ലാഹുവിന്റെ പരിധികള്‍ പാലിച്ചു പോരാനാവില്ല എന്ന് ഇരുവര്‍ക്കും ആശങ്കതോന്നിയാലല്ലാതെ, ഭാര്യമാര്‍ക്കു കൊടുത്തതില്‍ നിന്നു യാതൊന്നും തിരിച്ചുവാങ്ങാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു പാടില്ല. ഇനി, അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിവിലക്കുകള്‍ അനുസരിക്കാനാകില്ലെന്നു ഭയപ്പാടുണ്ടെങ്കില്‍ വിവാഹമോചനലബ്ധിക്കായി അവളെന്തെങ്കിലും നല്കുന്നുവെങ്കില്‍ അതിലവരിരുവര്‍ക്കും കുറ്റമൊന്നും തന്നെയില്ല⁷⁷
അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമ പരിധികളാണിവയെല്ലാം; നിങ്ങളവ മറികടക്കരുത്. ആ നിയമ പരിധികള്‍ ആരു ലംഘിക്കുന്നുവോ അവര്‍ തന്നെയാണ് അക്രമികള്‍. വീണ്ടും അവളെ വിവാഹമോചനം ചെയ്താല്‍ മറ്റൊരാളെ വേള്‍ക്കുന്നതുവരെ ആദ്യഭര്‍ത്താവിന്നവള്‍ അനുവദനീയയല്ല. എന്നാല്‍ രണ്ടാമന്‍ അവളെ വേര്‍പ്പെടുത്തിയാല്‍, അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമപരിധികള്‍ നന്നായി അനുസരിച്ചുപോരാമെന്ന് ഇരുവര്‍ക്കും ധാരണയുണ്ടെങ്കില്‍ ആദ്യ ദാമ്പത്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതില്‍ തെറ്റൊന്നുമില്ല. അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമങ്ങളാണിതെല്ലാം-വിവരമുള്ളവര്‍ക്ക് ഇതവന്‍ പ്രതിപാദിക്കുന്നു.

നിങ്ങള്‍ ഭാര്യമാരെ വേര്‍പ്പെടുത്തുകയും തുടര്‍ന്നു ദീക്ഷാകാലം തീരാറാവുകയും ചെയ്താല്‍ ഉദാത്തരീതിയില്‍ അവരെ സഹവസിപ്പിക്കുകയോ വിട്ടയക്കുകയോ ചെയ്യണം; നിങ്ങള്‍ അതിക്രമികളായിത്തീരും വിധം ദ്രോഹിക്കാനായി അവരെ പിടിച്ചുവെക്കരുത്. അങ്ങനെയൊരാളനുവര്‍ത്തിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അവന്‍ സ്വന്തത്തെത്തന്നെ ദ്രോഹിച്ചവനായി. അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ നിങ്ങള്‍ പരിഹാസപാത്രമാക്കരുത്. അവന്‍ വര്‍ഷിച്ചു തന്ന അനുഗ്രഹങ്ങളും സദുപദേശമായവതരിപ്പിച്ച വേദഗ്രന്ഥവും തത്ത്വജ്ഞാനവും നിങ്ങളനുസ്മരിക്കുക; അവനെ ഭയപ്പെടുകയും സകലകാര്യങ്ങളിലും സൂക്ഷ്മജ്ഞാനിയാണവനെന്നു ഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുക. സഹധര്‍മിണികളെ മോചനം ചെയ്തശേഷം ദീക്ഷാകാലാവധി പ്രാപിച്ചാല്‍, അന്യോന്യം തൃപ്തിപ്പെടുന്നുവെങ്കില്‍, ഭര്‍ത്താക്കളെത്തന്നെ നിയമാനുസൃതം വേള്‍ക്കുന്നതിന്നു നിങ്ങള്‍ പ്രതിബന്ധമാകരുതെന്നാണ്.⁷⁸
അല്ലാഹുവിലും അന്ത്യനാളിലും വിശ്വസിക്കുന്ന നിങ്ങളോട് ഉപദേശിക്കുന്നത്. നിങ്ങള്‍ക്ക് ഗുണകരവും സംശുദ്ധവുമായത് അതാണ്. അല്ലാഹു അറിയുന്നു; നിങ്ങള്‍ അറിയുന്നില്ല.

ഉമ്മമാര്‍ ശിശുക്കള്‍ക്ക് രണ്ടു പൂര്‍ണ വര്‍ഷം മുലപ്പാല്‍ നല്‍കണം. മുലകുടി പൂര്‍ത്തീകരിക്കണമെന്നുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്കാണിത്. മുലയൂട്ടുന്നവര്‍ക്കുള്ള ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ന്യായമായി നല്‍കേണ്ടത് ശിശുവിന്റെ പിതാവാണ്. എന്നാല്‍ കഴിവിനപ്പുറം ഒരാളും നിര്‍ബന്ധിക്കപ്പെടുകയോ, ഒരുമ്മയോ ബാപ്പയോ കുട്ടിയുടെ പേരില്‍ ദ്രോഹിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യരുത്. അവകാശികള്‍ക്കും ഇതേ ബാധ്യതയുണ്ട്. ഇനി കൂടിയാലോചിച്ച് പരസ്പര സംതൃപ്തിയോടെ അവരിരുവരും സ്തനമൂട്ടല്‍ നിര്‍ത്താമെന്നു വെച്ചാലും മറ്റൊരുത്തിയെക്കൊണ്ട് മുലയൂട്ടാന്‍-ന്യായമായ പ്രതിഫലം കൊടുത്ത്-തീരുമാനിച്ചാലും കുറ്റമൊന്നുമില്ല⁷⁹
അല്ലാഹുവിനെ നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷിക്കുകയും അവന്‍ നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികള്‍ നന്നായി കാണുന്നുണ്ടെന്നറിയുകയും ചെയ്യുക. നിങ്ങളിലാരെങ്കിലും മരണപ്പെടുകയും സഹധര്‍മിണിമാരെ വിട്ടേച്ചു പോവുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കില്‍ അവര്‍ നാലുമാസവും പത്തുനാളും കാത്തിരിക്കണം. എന്നിട്ട് അവധി ആയിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ സ്വന്തമായി അവര്‍ ചെയ്യുന്ന ന്യായമായ കാര്യങ്ങളില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു കുറ്റമൊന്നുമില്ല. നിങ്ങളനുവര്‍ത്തിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു സൂക്ഷ്മജ്ഞാനിയത്രേ.

ദീക്ഷാവേളയില്‍ അവരുമായുള്ള വിവാഹാലോചന നിങ്ങള്‍ സൂചിപ്പിക്കുകയോ മനസ്സിലൊളിച്ചു വെക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതില്‍ കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല; നിങ്ങളവരെയോര്‍ക്കുമെന്ന് അല്ലാഹുവിന്നറിയാം. മാന്യമായ ഭാഷണമല്ലാതെ രഹസ്യവാഗ്ദാനമൊന്നും നടത്തരുത്. നിര്‍ണിതാവധി തീരും മുമ്പ് വേളികഴിക്കാന്‍ നിശ്ചയിക്കയുമരുത്. നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലിരിപ്പ് അല്ലാഹു അറിയുമെന്നു ഗ്രഹിക്കുകയും അവനെ ഭയപ്പെടുകയും അവന്‍ ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും സഹനശീലനുമാണെന്നറിയുകയും ചെയ്യുക.

സ്പര്‍ശിക്കുകയോ വിവാഹമൂല്യം നിര്‍ണയിക്കുകയോ ചെയ്യാത്ത നിലയില്‍ സഹധര്‍മിണികളെ മോചനം നടത്തുന്നതിന്നു നിങ്ങള്‍ക്കു കുഴപ്പമില്ല; എങ്കിലും സമ്പന്നന്‍ തന്റെ കഴിവനുസരിച്ചും ദരിദ്രന്‍ തന്റെ നിലയനുസരിച്ചും ഉദാത്തരീതിയിലുള്ള ജീവിതവിഭവം അവര്‍ക്കു നല്‍കണം; പുണ്യവാന്മാരുടെ ബാധ്യതയാണത്. എന്നാല്‍ സ്പര്‍ശിക്കും മുമ്പ് അവരെ നിങ്ങള്‍ വിവാഹമോചനം നടത്തി-മഹ്‌റ് നിശ്ചയിച്ചിരുന്നുതാനും-അപ്പോള്‍, ഭാര്യയോ ഭര്‍ത്താവോ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാത്തപക്ഷം നിര്‍ണിതമൂല്യത്തിന്റെ പാതി നല്‍കണം. ഭര്‍ത്താക്കളായ നിങ്ങള്‍ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുന്നതാണ് ദൈവഭക്തിയുമായി ഏറെ സമീപസ്ഥം. പരസ്പരം ഔദാര്യം കാണിക്കാന്‍ മറക്കരുത്. നിങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത് അല്ലാഹു നന്നായി കാണുന്നവനാണ്.⁸⁰

എല്ലാ നമസ്‌കാരങ്ങളും-വിശിഷ്യ ഉല്‍കൃഷ്ടനമസ്‌കാരം-ജാഗ്രതയോടെ കൃത്യമായനുഷ്ഠിച്ചു വരികയും ഭക്തരായി അല്ലാഹുവിനു മുമ്പില്‍ നില്‍ക്കുകയും ചെയ്യുക. ഇനി, അക്രമണ ഭയപ്പാടിലാണെങ്കില്‍ നടന്നോ വാഹനമേറിയോ നമസ്‌കരിക്കുക;⁸¹
സമാധാനാവസ്ഥ കൈവന്നാല്‍, അജ്ഞരായിരുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ നിങ്ങള്‍ക്കല്ലാഹു പഠിപ്പിച്ചു തന്നതുപോലെ അവനെ സ്മരിച്ചുകൊള്ളുക.

നിങ്ങളില്‍ നിന്നു ഭാര്യമാരെ വിട്ടേച്ചു മരണം വരിക്കുന്നവര്‍, അവരെ പറഞ്ഞയക്കാതെ ഒരു വര്‍ഷം വരെ ജീവിതവിഭവം കൊടുക്കണം എന്നു വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യട്ടെ. ഇനിയവര്‍ സ്വമേധയാ പോകുകയാണെങ്കില്‍ നീതിപൂര്‍വം അവരനുവര്‍ത്തിക്കുന്നതില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു കുറ്റമൊന്നുമില്ല.⁸²
അല്ലാഹു പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനുമാകുന്നു. വിവാഹമോചിതകള്‍ക്ക് ന്യായപ്രകാരം ജീവിതവിഭവങ്ങളെന്തെങ്കിലും നല്‍കണം. സൂക്ഷ്മാലുക്കള്‍ക്ക് കടമയാണത്. ഇപ്രകാരം, നിങ്ങള്‍ ചിന്തിക്കുവാനായി തന്റെ വചനങ്ങള്‍ അല്ലാഹു വിവരിച്ചുതരുന്നു.

ആയിരങ്ങളുണ്ടായിട്ടും മരണം ഭയന്ന് നാടുവിട്ടുപോയവരെ താങ്കള്‍ കണ്ടില്ലേ? അപ്പോള്‍, നിങ്ങള്‍ മരിക്കുക എന്ന് അല്ലാഹു ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീടവന്‍ അവരെ പുനര്‍ജീവിപ്പിച്ചു⁸³
അവന്‍ മനുഷ്യരോട് ഔദാര്യവാനാണ്; പക്ഷെ അവര്‍ അധികപേരും കൃതജ്ഞത പ്രകടിപ്പിക്കുന്നില്ല. അല്ലാഹുവിന്റെ മാര്‍ഗത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ യുദ്ധം ചെയ്യുക; അവന്‍ എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാകുന്നു. അവന്ന് ഉദാത്തമായ കടം നല്‍കുന്നവനായി ആരുണ്ട്? എങ്കില്‍ അയാള്‍ക്കവന്‍ അനേകമടങ്ങായി തിരിച്ചുകൊടുക്കും! ഞെരുക്കവും ആശ്വാസവുമുണ്ടാക്കുന്നത് അല്ലാഹുവാണ്; അവനിലേക്കു തന്നെയാണ് നിങ്ങള്‍ മടക്കപ്പെടുക.

മൂസാനബിക്കുശേഷം ഇസ്രാഈല്യരിലെ ചില പ്രമുഖരെ താങ്കള്‍ കണ്ടില്ലേ? ഞങ്ങള്‍ക്കൊരു രാജാവിനെ നിയോഗിച്ചുതരണം, എന്നാല്‍ ദൈവ വഴിയില്‍ ഞങ്ങള്‍ യുദ്ധം ചെയ്യാം എന്ന് അവര്‍ തങ്ങളുടെ ഒരു പ്രവാചകനോടു പറഞ്ഞ സന്ദര്‍ഭം. യുദ്ധശാസനം ലഭിച്ചാല്‍ നിങ്ങളതു ചെയ്യാതിരുന്നേക്കുമോ എന്നദ്ദേഹം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അവര്‍ പ്രതികരിച്ചു: സ്വഗൃഹങ്ങളിലും സന്തതികളിലും നിന്നു ബഹിഷ്‌കൃതരായിരിക്കെ ദൈവമാര്‍ഗത്തില്‍ പടയോട്ടം നടത്താതിരിക്കുവാന്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കെങ്ങനെ കഴിയും? എന്നാല്‍ യുദ്ധശാസനമുണ്ടായപ്പോള്‍ ചിലരൊഴികെ മറ്റെല്ലാവരും പിന്തിരിഞ്ഞു പോയി! അക്രമകാരികളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു സൂക്ഷ്മജ്ഞനത്രേ. അല്ലാഹു ഥാലൂത്തിനെ നിങ്ങള്‍ക്കു രാജാവായി നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു പ്രവാചകനറിയിച്ചപ്പോള്‍ അവര്‍ പ്രതികരിച്ചു: ഞങ്ങള്‍ക്കുമീതെ അയാളെങ്ങനെ രാജാവായി വാഴും? അതിന്ന് അയാളെക്കാള്‍ അര്‍ഹന്മാര്‍ ഞങ്ങള്‍ തന്നെയാണല്ലോ? ഥാലൂത്തിനാകട്ടെ സാമ്പത്തികാശ്വാസമില്ല താനും. നബി പ്രസ്താവിച്ചു: നിങ്ങളെക്കാള്‍ ഉദാത്തനായി അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും വിജ്ഞാനവും ശരീരശേഷിയും തനിക്ക് കൂടുതല്‍ നല്‍കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അല്ലാഹു രാജാധികാരം നല്‍കുന്നു. അവന്‍ വിപുലമായ ശേഷിയും ജ്ഞാനവുമുള്ളവനത്രേ.

നബി അവരെ അറിയിച്ചു: പുണ്യപേടകം നിങ്ങള്‍ക്കു ലഭിക്കുമെന്നതാണ് അദ്ദേഹം രാജാവാണെന്നതിനടയാളം. അതില്‍ നാഥങ്കല്‍ നിന്നുള്ള സമാധാനവും മൂസാ-ഹാറൂന്‍ കുടുംബം വിട്ടുപോയ ചില തിരുശേഷിപ്പുകളുമുണ്ടാകും⁸⁴
മലക്കുകളാണവ വഹിച്ചു കൊണ്ടുവരിക. വിശ്വാസികളാണ് എങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കിതില്‍ മഹത്തായ ദൃഷ്ടാന്തമുണ്ട്.

അങ്ങനെ സൈന്യവുമായി പുറപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഥാലൂത്ത് ഇങ്ങനെ വിളംബരപ്പെടുത്തി: 'ഒരു നദി മുഖേന അല്ലാഹു നിങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കുന്നതാണ്; തത്സമയം അതില്‍ നിന്ന് ആരു ജലപാനം നടത്തുന്നുവോ അവന്‍ എന്റെ സംഘത്തില്‍ പെട്ടവനല്ല, ആര്‍ അതിലെ വെള്ളം കഴിക്കാതിരുന്നോ അവന്‍ എന്റെ കൂട്ടത്തിലായിരിക്കും-എന്നാല്‍ സ്വകരം കൊണ്ട് ഒരുവട്ടം കോരിക്കുടിച്ചവന്നു കുഴപ്പമില്ല'. എന്നിട്ട് ചിലരൊഴിച്ച് എല്ലാവരും വേണ്ടത്ര കുടിക്കുകയാണു ചെയ്തത്. അങ്ങനെ അദ്ദേഹവും സഹവിശ്വാസികളും നദി മുറിച്ചു കടന്നു കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അവര്‍ പറഞ്ഞു: ജാലൂത്തിനോടും സൈന്യങ്ങളോടും ഏറ്റുമുട്ടാനുള്ള ശേഷി ഇന്നു നമുക്കില്ല! അല്ലാഹുവുമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നവരാണ് തങ്ങളെന്നു ബോധമുള്ള ചിലര്‍ വ്യക്തമാക്കി: എത്രയെത്ര ചെറുസംഘങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുമതിയോടെ വന്‍സംഘങ്ങളെ അതിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്! അല്ലാഹു ക്ഷമാശീലരോടൊപ്പമത്രേ. ജാലൂത്തിന്നും സൈന്യത്തിന്നും നേരെ സമരസജ്ജരായപ്പോള്‍ അവര്‍ പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു: നാഥാ, ഞങ്ങള്‍ക്കു നീ ക്ഷമ ചൊരിഞ്ഞുതരികയും ഞങ്ങളുടെ പാദങ്ങളുറപ്പിച്ചു നിറുത്തുകയും സത്യനിഷേധികള്‍ക്കെതിരെ ഞങ്ങളെ സഹായിക്കയും ചെയ്യേണമേ.

അങ്ങനെയവര്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുമതിയോടെ ശത്രുക്കളെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ദാവൂദ് ജാലൂത്തിനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്ന് അല്ലാഹു രാജാധികാരവും തത്ത്വജ്ഞാനവും നല്‍കുകയും താനുദ്ദേശിച്ചത് പഠിപ്പിക്കുകയുമുണ്ടായി.⁸⁵
മനുഷ്യരില്‍ ചിലരെ മറ്റു ചിലര്‍ മുഖേന അല്ലാഹു ഉപരോധിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കില്‍ ഭൂലോകം നശിച്ചു പോയേനെ; പക്ഷെ, അവന്‍ സൃഷ്ടികളോട് ഏറെ കരുണാമയനത്രേ. അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണിവയെല്ലാം; താങ്കള്‍ക്കവ സത്യസമേതം നാം പാരായണം ചെയ്തുതരികയാണ്. അങ്ങ് ദൂതന്മാരില്‍ പെട്ടയാള്‍ തന്നെയാകുന്നു.

ആ ദൈവദൂതന്മാരില്‍ ചിലരെ മറ്റുചിലരെക്കാള്‍ നാം ശ്രേഷ്ഠരാക്കിയിരിക്കുന്നു; അല്ലാഹു നേരിട്ടു സംസാരിച്ചവര്‍ അവരിലുണ്ട്. ചിലരെ വളരെ പദവികള്‍ അവനുയര്‍ത്തി. മര്‍യമിന്റെ മകന്‍ ഈസാനബിക്കു നാം ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ നല്‍കുകയും പരിശുദ്ധാത്മാവിനെക്കൊണ്ട് ശക്തിപ്പെടുത്തുകയുമുണ്ടായി. അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍, അവരുടെ പിന്‍ഗാമികള്‍ സ്പഷ്ട ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വന്നുകിട്ടിയിട്ടും പോരടിക്കുമായിരുന്നില്ല. പക്ഷെ, അവര്‍ ഭിന്നപക്ഷക്കാരായി-സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊണ്ടവരും നിഷേധികളായവരും അവരിലുണ്ട്. അല്ലാഹു വിചാരിച്ചിരുന്നെങ്കില്‍ അന്യോന്യമവര്‍ കലഹിക്കുമായിരുന്നില്ല. എന്നാല്‍, താനുദ്ദേശിക്കുന്നത് അല്ലാഹു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു. സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങള്‍ക്കു നാം നല്‍കിയതില്‍ നിന്ന്, പ്രായശ്ചിത്തമോ ചങ്ങാത്തമോ ശുപാര്‍ശയോ ഫലപ്രദമല്ലാത്ത ഒരു ദിനം വരും മുമ്പ് ചെലവുചെയ്യുക. സത്യനിഷേധികള്‍ തന്നെയാണ് അക്രമികള്‍.

അല്ലാഹു അല്ലാതെ വേറെ ദൈവമില്ല. എന്നെന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവനും എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനുമാണവന്‍. മയക്കമോ ഉറക്കമോ അവനെ ബാധിക്കയില്ല. പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ളതെല്ലാം അവന്റേതാണ്. അവന്റെ സമ്മതമില്ലാതെ ആ സന്നിധിയില്‍ ശുപാര്‍ശ ചെയ്യാന്‍ ആരുണ്ട്? അവരുടെ മുന്നിലും പിന്നിലുമുള്ളത് അവനറിയുന്നു. താനുദ്ദേശിച്ചതൊഴികെ അവന്റെ ജ്ഞാനത്തില്‍ നിന്ന് യാതൊന്നും അവരറിയില്ല. അവന്റെ അധികാര പീഠം ആകാശ ഭൂമികളെ മുഴുവന്‍ ഉള്‍ക്കൊണ്ടതാണ്. അവരണ്ടും കാത്തുരക്ഷിക്കുക അവന് ഒട്ടുമേ ഭാരമുള്ളതല്ല. അവന്‍ ഉന്നതനും മഹാനുമാകുന്നു⁸⁶
മതത്തില്‍ അടിച്ചേല്‍പിക്കലില്ല. ദുര്‍മാര്‍ഗത്തില്‍ നിന്നു സന്മാര്‍ഗം വ്യതിരിക്തമായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതു കൊണ്ട്, ആരെങ്കിലും പിശാചിനെ നിഷേധിക്കുകയും അല്ലാഹുവില്‍ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവന്‍ പൊട്ടാത്ത ബലിഷ്ഠപാശം തന്നെയാണു പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്. അല്ലാഹു എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും കാണുന്നവനുമാകുന്നു. സത്യവിശ്വാസികളുടെ രക്ഷകന്‍ അല്ലാഹുവാണ്. അവരെയവന്‍ അന്ധകാരങ്ങളില്‍ നിന്നു പ്രകാശത്തിലേക്കു കൊണ്ടുവരുന്നു. സത്യനിഷേധികളാകട്ടെ, അവരുടെ രക്ഷാധികാരി പിശാചാണ്; അവന്‍ വെളിച്ചത്തില്‍ നിന്നു ഇരുളുകളിലേക്ക് അവരെ നയിക്കുന്നു. അവര്‍ നരകക്കാരും അതില്‍ ശാശ്വതവാസികളും അത്രേ.

ഇബ്രാഹീം നബിയോട് തന്റെ നാഥന്റെ കാര്യത്തില്‍-അവന്‍ അധികാരം കൊടുത്തതു മൂലം-കുതര്‍ക്കം നത്തിയവനെ താങ്കളറിയില്ലേ? എന്റെ നാഥന്‍ ജീവിപ്പിക്കുന്നവനും മരിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ് എന്ന് ഇബ്രാഹീം നബി പ്രസ്താവിച്ചപ്പോള്‍, ഞാനും ജീവിപ്പിക്കുകയും മരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും എന്ന് അവന്‍ തട്ടിവിട്ടു⁸⁷
എന്നാല്‍, അല്ലാഹു സൂര്യനെ കിഴക്കുനിന്നുദിപ്പിക്കുന്നു, നീ പടിഞ്ഞാറു നിന്നു കൊണ്ടുവാ എന്നു ഇബ്രാഹീം നബി വെല്ലുവിളിച്ചപ്പോള്‍ ആ നിഷേധി ഉത്തരം മുട്ടി. അക്രമകാരികളെ അല്ലാഹു നേര്‍മാര്‍ഗത്തിലാക്കുകയില്ല.

അല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരാളുടെ ഉപമ ശ്രദ്ധിക്കുക. നിശ്ശേഷം തകര്‍ന്നടിഞ്ഞ ഒരു നാട്ടിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം ആത്മഗതം ചെയ്തു: ഇന്നാട് ഇക്കാണും വിധം നിലംപരിശായിട്ട് ഇനി എങ്ങനെയാണ് അല്ലാഹു ഇതു പുനര്‍നിര്‍മിക്കുക?⁸⁸
അപ്പോള്‍, അദ്ദേഹത്തെ മരിപ്പിച്ച് നൂറുവര്‍ഷം കിടത്തി, പിന്നീട് പുനര്‍ജനിപ്പിച്ച് അല്ലാഹു ചോദിച്ചു-താങ്കള്‍ എത്രകാലം കഴിച്ചുകൂട്ടി? അയാള്‍ മറുപടി നല്‍കി: ഒരു ദിവസം, അല്ലെങ്കില്‍ ഏതാനും സമയം. അവന്‍ വ്യക്തമാക്കി: അല്ല, നൂറുകൊല്ലമാണ് താങ്കളിവിടെ കഴിഞ്ഞത്! താങ്കളുടെ അന്നപാനാദികള്‍ നോക്കൂ, ഒരു വ്യത്യാസവുമില്ല; കഴുതയെ ശ്രദ്ധിക്കൂ. (അതു ചത്തു ദ്രവിച്ചു പോയിരിക്കുന്നു.) താങ്കളെ മാനുഷ്യകത്തിനു ഒരു ദൃഷ്ടാന്തമാക്കാനാണിതു ചെയ്തത്. കഴുതയുടെ ദ്രവിച്ച എല്ലുകളിലേക്ക് നോക്കുക, അവ നാമെങ്ങനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും മാംസം പൊതിയുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന്! അങ്ങനെ ആ പുനരുജ്ജീവനം തനിക്കു സ്പഷ്ടമായിക്കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു എല്ലാറ്റിനും കഴിവുള്ളവന്‍ തന്നെയാണെന്നു എനിക്കു ബോധ്യമായിരിക്കുന്നു.

ഇബ്രാഹീം നബി അപേക്ഷിച്ച സന്ദര്‍ഭം സ്മരണീയമാണ്-നാഥാ, മരിച്ചവരെ എങ്ങനെയാണ് നീ ജീവിപ്പിക്കുക എന്ന് എനിക്കു കാണിച്ചു തരേണമേ! അല്ലാഹു ചോദിച്ചു: താങ്കള്‍ വിശ്വസിച്ചിട്ടില്ലേ? നബി മറുപടി നല്‍കി: ഉവ്വ്, പക്ഷെ എന്റെ ഹൃദയം സമാധാനപൂര്‍ണമാകാനാണ്. അവന്‍ കല്‍പിച്ചു: താങ്കള്‍ നാലു പക്ഷികളെ പിടിച്ചിണക്കി അറുത്ത് അവയുടെ ഓരോ ഭാഗം ഓരോ മലയില്‍ വെക്കുക. പിന്നീട് അവയെ വിളിക്കുക, ധൃതിപ്പെട്ട് അവ താങ്കളുടെയടുത്തേക്കു വരുന്നതാണ്⁸⁹
അല്ലാഹു പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനുമാണ് എന്ന് അറിയുക. അല്ലാഹുവിന്റെ വഴിയില്‍ തങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് ചെലവഴിക്കുന്നവരുടെ ഉപമ ഒരു ധാന്യമണിയുടേതാണ്. അതു ഏഴു കതിരുകള്‍ ഉല്‍പാദിപ്പിച്ചു; ഓരോന്നിലും നൂറുവീതം മണിയുണ്ട്. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഇരട്ടിയായി അല്ലാഹു നല്‍കും; അവന്‍ വിപുലമായ ശേഷിയും ജ്ഞാനവുമുള്ളവനത്രേ. സ്വധനം ദൈവമാര്‍ഗത്തില്‍ ചെലവഴിക്കുന്നവരും തുടര്‍ന്ന് ആ ഉപകാരമെടുത്തു പറയുകയോ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുകയോ ചെയ്യാതിരിക്കുന്നവരും ആരോ, അവര്‍ക്ക് നാഥങ്കല്‍ തക്ക പ്രതിഫലമുണ്ട്. അവര്‍ ഭയപ്പെടുകയോ ദുഃഖിക്കുകയോ വേണ്ടി വരില്ല. പീഡനമുണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദാനത്തെക്കാളുത്തമം നല്ലവാക്കും വിട്ടുവീഴ്ചയുമാണ്. അല്ലാഹു നിരാശ്രയനും ഏറെ സഹിഷ്ണുവുമാകുന്നു.

സത്യവിശ്വാസികളേ, അല്ലാഹുവിലും ഖിയാമത്തിലും വിശ്വസിക്കാതെ ലോക മാന്യതക്കായി സ്വധനം വ്യയം ചെയ്തവനെപ്പോലെ, നല്‍കിയ ദാനം എടുത്തുപറഞ്ഞും അതു സ്വീകരിച്ചവരെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചും നിങ്ങള്‍ സ്വന്തം ദാനധര്‍മങ്ങള്‍ നിഷ്ഫലമാക്കിക്കളയരുത്. അവന്റെ ഉപമ മിനുത്ത ഒരു പാറക്കല്ലിന്റേതാണ്. അതിന്റെ ഉപരിതലത്തില്‍ മണ്ണുണ്ട്. അങ്ങനെ അതിനു പേമാരി ഏല്‍ക്കുകയും മണ്ണ് നീക്കി മിനുത്തതാക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രസ്തുതയാളുകള്‍ക്ക് തങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതില്‍ നിന്നു യാതൊന്നും അനുഭവിക്കുവാനാകില്ല. സത്യനിഷേധികളെ അല്ലാഹു മാര്‍ഗദര്‍ശനം ചെയ്യുന്നതല്ല. ദൈവ പ്രീതികാംക്ഷിച്ചും മനസ്സ് ദൃഢീകരിച്ചും സ്വന്തം ധനം ചെലവഴിക്കുന്നവരുടെ ഉപമ ഉയര്‍ന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ഒരു തോട്ടത്തിന്റേതാണ്; അതിനു കനത്ത മഴ കിട്ടുകയും ഫലങ്ങള്‍ ഇരട്ടിയായി നല്‍കുകയും ചെയ്തു. ഇനി ശക്തിയായ പേമാരി ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലും അതിനു ചാറല്‍മഴയെങ്കിലും ലഭിക്കും.⁹⁰
നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികളെ അല്ലാഹു നന്നായി കാണുന്നവനാണ്.

നിങ്ങളിലൊരാള്‍ക്ക് ഈത്തപ്പനകളും മുന്തിരിച്ചെടികളുമുള്ള ഒരു തോട്ടമുണ്ടായിരിക്കുക; അതിനിടയിലൂടെ അരുവികളൊഴുകുന്നുണ്ട്; സകലവിധ കായ്കനികളുമുണ്ട് അതില്‍; അയാളാകട്ടെ വൃദ്ധനായി, ദുര്‍ബലരായ സന്തതികളുമുണ്ട്. ഇങ്ങനെയിരിക്കെ ഒരഗ്നിച്ചുഴലിയേറ്റ് അതു കരിഞ്ഞുപോയി-ഈയവസ്ഥ നിങ്ങളാരെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ? ചിന്തിക്കുവാന്‍ വേണ്ടിയാണ് അല്ലാഹു നിങ്ങള്‍ക്ക് ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ വിവരിച്ചുതരുന്നത്. സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങള്‍ സമ്പാദിച്ച ഉദാത്ത വസ്തുക്കളിലും ഭൂമിയില്‍ നാം ഉല്‍പാദിപ്പിച്ചു തന്നവയിലും നിന്നു വ്യയം ചെയ്യുക. അസംതൃപ്തിയോടെയല്ലാതെ നിങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കാത്ത മോശപ്പെട്ട വസ്തു ദാനമായി വ്യയം ചെയ്യാന്‍ കരുതി വെക്കരുത്. അല്ലാഹു നിരാശ്രയനും സ്തുത്യര്‍ഹനുമാണെന്നു ഗ്രഹിച്ചു കൊള്ളുക. പിശാച് നിങ്ങളെ ദാരിദ്ര്യം വരുമെന്നു ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും നീചവൃത്തികള്‍ക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുകയുമാണ്. അല്ലാഹുവാകട്ടെ, തന്റെ പക്കല്‍ നിന്നുള്ള പാപമോചനവും ഔദാര്യവുമാണ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്. അവന്‍ വിപുലമായ ശേഷിയും ജ്ഞാനവുമുള്ളവനത്രേ. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അവന്‍ വിജ്ഞാനം നല്‍കുന്നു. ഏതൊരാള്‍ക്ക് വിജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നുവോ അവനു ഒട്ടേറെ നന്മ നല്‍കപ്പെട്ടു. ബുദ്ധിമാന്മാര്‍ മാത്രമേ ചിന്തിച്ചു മനസ്സിലാക്കുകയുള്ളൂ.

നിങ്ങളെന്തെങ്കിലും ചെലവഴിക്കുകയോ നേര്‍ച്ചയാക്കുകയോ ആണെങ്കില്‍ അല്ലാഹു അതറിയുക തന്നെ ചെയ്യും. അക്രമികള്‍ക്ക് ഒരുവിധ സഹായികളുമുണ്ടാകില്ല. ധര്‍മങ്ങള്‍ നിങ്ങള്‍ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്നുവെങ്കില്‍ നല്ലതു തന്നെ; രഹസ്യമാക്കുകയും ദരിദ്രര്‍ക്ക് നല്‍കുകയുമാണെങ്കില്‍ അത് ഏറ്റമുത്തമമായി ഭവിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ പാപങ്ങള്‍ പൊറുപ്പിച്ച് കളയുകയും ചെയ്യും. നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികളെപ്പറ്റി അല്ലാഹു സൂക്ഷ്മജ്ഞാനിയാകുന്നു. അവരെ സന്മാര്‍ഗത്തിലാക്കേണ്ട ചുമതല താങ്കള്‍ക്കില്ല; താനുദ്ദേശിക്കുന്നവരെ അല്ലാഹു നേര്‍വഴിയിലാക്കുന്നു. നിങ്ങള്‍ എന്തെങ്കിലും വ്യയം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അതു സ്വന്തത്തിനു വേണ്ടി തന്നെയാണ്; ദൈവ പ്രീതിയുദ്ദേശിച്ചല്ലാതെ ഒന്നും തന്നെ ചെലവഴിച്ചുകൂടാ. നല്ലത് എന്തു ചെലവു ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ പ്രതിഫലം പൂര്‍ണമായി നിങ്ങള്‍ക്കു നല്‍കപ്പെടും; ഒരുവിധ അക്രമവും അനുവര്‍ത്തിക്കപ്പെടില്ല.

നാടുവിട്ടു യാത്ര ചെയ്തുപജീവനമാര്‍ഗം കണ്ടെത്താനാകാത്ത വിധം ദൈവമാര്‍ഗബദ്ധരായ ദരിദ്രര്‍ക്കു ചെലവഴിക്കുക. മാന്യതമൂലം സമ്പന്നരാണവരെന്നാണ് അപരിചിതര്‍ ധരിക്കുക; എന്നാല്‍ ലക്ഷണം കൊണ്ട് താങ്കള്‍ക്കവരെ തിരിച്ചറിയാനാവും. ആളുകളോടവര്‍ ചോദിച്ചു വിഷമിപ്പിക്കയില്ല. ഉദാത്തമായ എന്തു നിങ്ങള്‍ ചെലവുചെയ്യുകയാണെങ്കിലും അല്ലാഹു അത് നന്നായറിയും. രാപ്പകലന്തരമന്യേ രഹസ്യമായും പരസ്യമായും സ്വധനം ചെലവുചെയ്യുന്നവര്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ പ്രതിഫലം അല്ലാഹുവിങ്കലുണ്ട്⁹¹
ഭയപ്പാടോ ദുഃഖമോ അവര്‍ക്കുണ്ടാവില്ല.

പൈശാചിക സ്പര്‍ശനം മൂലം നിപതിച്ചുപോകുന്നവന്‍ എഴുന്നേറ്റു നില്‍ക്കുന്നതു പോലെയല്ലാതെ പലിശ ശാപ്പിടുന്നവര്‍ക്ക് നില്‍പ്പുറപ്പിക്കാനാവില്ല⁹²
കച്ചവടം പലിശപോലെത്തന്നെയാണ് എന്നവര്‍ തട്ടിവിട്ടതിനാലാണിത്. എന്നാല്‍ കച്ചവടം അല്ലാഹു അനുവദനീയവും പലിശ നിഷിദ്ധവുമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് റബ്ബിങ്കല്‍ നിന്നുള്ള സദുപദേശം ഒരാള്‍ക്കു ലഭിക്കുകയും വിരമിക്കുകയും ചെയ്താല്‍ നേരത്തെ വാങ്ങിയ പലിശ അവന്നെടുക്കാം. എന്നാല്‍ ആരെങ്കിലും പിന്നെയുമത് വാങ്ങുന്നുവെങ്കില്‍ അവര്‍ നരകക്കാരത്രേ. അവരതില്‍ ശാശ്വതരായിരിക്കും. പലിശയെ അല്ലാഹു മായ്ച്ചുകളയുകയും ദാനധര്‍മങ്ങളെ പരിപോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. നിഷേധിയും കുറ്റവാളിയുമായ ഒരാളെയും അല്ലാഹു സ്‌നേഹിക്കയില്ല. സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊള്ളുകയും സല്‍കര്‍മ്മങ്ങളനുഷ്ഠിക്കുകയും നമസ്‌കാരം യഥാവിധി നിലനിറുത്തകുയും സക്കാത്ത് നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്നവര്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ പ്രതിഫലം അല്ലാഹുവിങ്കലുണ്ടായിരിക്കും. അവര്‍ക്ക് ദുഃഖമോ ഭയപ്പാടോ ഉണ്ടാവില്ല.

സത്യവിശ്വസികളേ, നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുകയും സാക്ഷാല്‍ മുഅ്മിനുകളാണെങ്കില്‍ കിട്ടാനുള്ള പലിശ വിട്ടുകളയുകയും ചെയ്യുക. അങ്ങനെയനുവര്‍ത്തിക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍ അല്ലാഹുവിങ്കലും റസൂലിങ്കലും നിന്നുള്ള യുദ്ധത്തെപ്പറ്റിയറിയുക!⁹³
പശ്ചാത്തപിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ മൂലധനം നിങ്ങള്‍ക്കുണ്ടാകും. നിങ്ങള്‍ അക്രമികളോ അക്രമവിധേയരോ ആകരുത്. സാമ്പത്തിക പ്രയാസമുള്ള ഒരാളുണ്ടെങ്കില്‍ സൗകര്യാവസ്ഥവരെ ഇടനല്‍കണം. വിവരമുള്ളവരാണു നിങ്ങളെങ്കില്‍ ദാനമായി വിട്ടുകൊടുക്കുകയാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്. അല്ലാഹുവിങ്കലേക്ക് തിരിച്ചയക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദിവസം നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷിക്കുക. എന്നിട്ട് ഓരോ വ്യക്തിക്കും താനനുവര്‍ത്തിച്ചതിനുള്ള പ്രതിഫലം പൂര്‍ണമായി നല്‍കപ്പെടും. അവരോട് അക്രമം പ്രവര്‍ത്തിക്കപ്പെടില്ല⁹⁴

സത്യവിശ്വാസികളേ, ഒരവധിവെച്ച് വല്ല കടമിടപാടും നിങ്ങള്‍ പരസ്പരം ചെയ്യുന്നുവെങ്കില്‍ അതു രേഖപ്പെടുത്തണം. ഒരെഴുത്തുകാരന്‍ നീതിപൂര്‍വം അതുല്ലേഖനം ചെയ്യട്ടെ. അല്ലാഹു പഠിപ്പിച്ച പോലെ ആലേഖനം ചെയ്യാന്‍ ഒരെഴുത്തുകാരനും വിസമ്മതിക്കരുത്. അവന്‍ എഴുതുകയും കടം വാങ്ങുന്നവന്‍ വാചകം പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും വേണം. തന്റെ നാഥനെ അവന്‍ സൂക്ഷിക്കുകയും യാതൊന്നും കുറവു വരുത്താതിരിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ. ഇനി, കടംവാങ്ങുന്നവന്‍ അവിവേകിയോ അപ്രാപ്തനോ വാചകം പറഞ്ഞുകൊടുക്കാന്‍ കഴിയാത്തവനോ ആണെങ്കില്‍ രക്ഷാകര്‍ത്താവ് നീതിപൂര്‍വം പറഞ്ഞുകൊടുക്കണം. നിങ്ങളില്‍ രണ്ടു പുരുഷരെ സാക്ഷിനിറുത്തുക; അതില്ലെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു പുരുഷനും രണ്ടു സ്ത്രീകളും-ഒരുത്തി മറന്നാല്‍ മറ്റവള്‍ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നതിന്നു-സാക്ഷികളായി വേണം. തെളിവുനല്‍കാന്‍ വിളിക്കപ്പെട്ടാല്‍ സാക്ഷികള്‍ നിരസിക്കാവതല്ല. ഇടപാട് ചെറുതോ വലുതോ ആവട്ടെ, അവധിവരെ അതുല്ലേഖനം ചെയ്തുവെക്കാന്‍ യാതൊരലസതയുമുണ്ടാകരുത്. അതാണ് റബ്ബിങ്കല്‍ ഏറ്റം നീതിപൂര്‍വകവും സാക്ഷ്യത്തിന്നു കൂടുതല്‍ ബലദായകവും നിങ്ങള്‍ക്കു സംശയമുണ്ടാകാതിരിക്കാന്‍ ഏറെ അനുയോജ്യവും. എന്നാല്‍ നിങ്ങളന്യോന്യം റൊക്കമായി നടത്തുന്ന ഇടപാട് ഇങ്ങനെയല്ല; അവ രേഖപ്പെടുത്താതിരിക്കുന്നതില്‍ കുറ്റമൊന്നുമില്ല. ക്രയവിക്രയങ്ങളില്‍ നിങ്ങള്‍ സാക്ഷി നിറുത്തണം. എഴുത്തുകാരനും സാക്ഷിയും ദ്രോഹിക്കപ്പെട്ടുകൂടാ; അത് അധര്‍മമാകുന്നു. അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക; അവന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു പഠിപ്പിച്ചു തരികയാണ്. ഏതു കാര്യത്തെ സംബന്ധിച്ചും അവന്‍ സൂക്ഷ്മജ്ഞനാകുന്നു.⁹⁵

നിങ്ങള്‍ യാത്രയിലാവുകയും ഇടപാട് രേഖപ്പെടുത്താന്‍ എഴുത്തുകാരനെ കിട്ടാതെ വരികയും ചെയ്താല്‍ പണയം വാങ്ങുക. ഇനി, പരസ്പരവിശ്വാസത്തിലാണ് ഇടപാട് നടത്തിയതെങ്കില്‍, വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടയാള്‍ തന്റെ വിശ്വാസ്യത നിറവേറ്റുകയും നാഥനെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ. നിങ്ങള്‍ സാക്ഷിത്വം മറച്ചു വെക്കരുത്; അതാരെങ്കിലും ഒളിച്ചുവെക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അവന്റെ മനസ്സ് പാപഗ്രസ്തമത്രേ. നിങ്ങളുടെ ചെയ്തികളെപ്പറ്റി അല്ലാഹു നന്നായറിയും. പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ളതൊക്കെയും അല്ലാഹുവിന്റേതാണ്. സ്വന്തം മനസ്സിലുള്ളത് വെളിപ്പെടുത്തിയാലും ഒളിപ്പിച്ചാലും നിങ്ങളെയവന്‍ വിചാരണ നടത്തും. അങ്ങനെ താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അവന്‍ മാപ്പരുളുകയും ഉദ്ദേശിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും. എല്ലാറ്റിനും അവന്‍ ശക്തനാകുന്നു.

രക്ഷിതാവിങ്കല്‍ നിന്നു തനിക്കവതീര്‍ണമായതില്‍ റസൂല്‍ തിരുമേനി വിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു; സത്യവിശ്വാസികളും. അല്ലാഹുവിലും അവന്റെ മലക്കുകളിലും വേദങ്ങളിലും ദൂതരിലും-അവര്‍ ആര്‍ക്കിടയിലും ഒരു വിവേചനവും കല്‍പിക്കില്ലെന്ന നിലപാടില്‍-അവരൊക്കെയും വിശ്വാസമര്‍പ്പിക്കുകയുണ്ടായി⁹⁶
അവര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു: 'ഞങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കുകയും അനുസരിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നാഥാ, ഞങ്ങള്‍ക്കു പൊറുത്തുതരേണമേ, നിന്നിലേക്കു തന്നെയാണു മടക്കം.' കഴിവിനപ്പുറം ചെയ്യാന്‍ ഒരാളെയും അല്ലാഹു നിര്‍ബന്ധിക്കയില്ല. ആര് എന്തു നന്മ ചെയ്തുവോ അതിന്റെ ഗുണഫലവും തിന്മയനുവര്‍ത്തിച്ചുവോ അതിന്റെ ദോഷഫലവും അവനു തന്നെ. 'നാഥാ, വിസ്മൃതിയിലാവുകയോ തെറ്റുപറ്റുകയോ ചെയ്തുവെങ്കില്‍ ഞങ്ങളെ ശിക്ഷിക്കരുതേ. നാഥാ, മുന്‍ഗാമികളിലെന്ന പോലെയുള്ള ഭാരങ്ങള്‍ ഞങ്ങളുടെമേല്‍ ചുമത്തരുതേ, നാഥാ, ദുര്‍വഹമായ കല്‍പനകള്‍ ഞങ്ങളെ വഹിപ്പിക്കരുതേ; ഞങ്ങള്‍ക്ക് മാപ്പരുളുകയും പൊറുത്തുതരികയും കരുണ ചൊരിയുകയും ചെയ്യേണമേ. ഞങ്ങളുടെ രക്ഷാധികാരിയാണു നീ. അതു കൊണ്ട് നിഷേധികള്‍ക്കെതിരെ ഞങ്ങളെ സഹായിക്കേണമേ.'⁹⁷