അർ റൂം - الروم - Ar-Rum

അലിഫ് ലാം മീം. സമീപനാട്ടില്‍ വെച്ച് റോമക്കാര്‍ പരാജിതരായിരിക്കുന്നു.¹
എന്നാല്‍, ഈ തോല്‍വിക്കു ശേഷം ഏതാനും വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കകം തന്നെ അവര്‍ വിജയം കൈവരിക്കും-കാര്യങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം മുമ്പും ശേഷവും അല്ലാഹുവിന് തന്നെയാകുന്നു-അവന്റെ സഹായത്തില്‍ അന്ന് സത്യവിശ്വാസികള്‍ സന്തുഷ്ടരാകും. താനുദ്ദേശിക്കുന്നവരെ അവന്‍ സഹായിക്കുന്നു. പ്രതാപശാലിയും കരുണാമയനുമാണവന്‍. അല്ലാഹുവിന്റെ വാഗ്ദത്തവിജയമത്രേ അത്. തന്റെ വാഗ്ദാനം അവന്‍ ലംഘിക്കുകയില്ല. എന്നാല്‍ മിക്ക മനുഷ്യരും വസ്തുതയറിയുന്നില്ല. ഐഹിക ജീവിതത്തിന്റെ ബാഹ്യവശം മാത്രമേ അവര്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നുള്ളൂ; പാരത്രിക ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് അശ്രദ്ധയിലാണവര്‍.²

ഈ നിഷേധികള്‍ സ്വയമേവ ചിന്തിച്ചു നോക്കുന്നില്ലേ? ഭുവന-വാനങ്ങളും അവയ്ക്കിടയിലുള്ളതും സത്യനിഷ്ഠയോടും നിശ്ചിതാവധിയോടും കൂടിയല്ലാതെ അല്ലാഹു സൃഷ്ടിച്ചിട്ടില്ല. മനുഷ്യരില്‍ മിക്കവരും തങ്ങളുടെ നാഥനുമായുള്ള പാരത്രിക ദര്‍ശനത്തില്‍ അവിശ്വസിക്കുന്നവര്‍ തന്നെയത്രേ. ഭൂമിയില്‍ യാത്ര ചെയ്ത് തങ്ങളുടെ പൂര്‍വികരുടെ പര്യവസാനം എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് അവര്‍ ചിന്തിച്ചു നോക്കുന്നില്ലേ? അവര്‍ ഇവരെക്കാള്‍ അതിശക്തരായിരുന്നു. അവര്‍ ഭൂമി ഉഴുതുമറിക്കുകയും ഇവരെക്കാളേറെ അതിനെ പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രവാചകന്മാര്‍ ദിവ്യദൃഷ്ടാന്തങ്ങളുമായി അവരെ സമീപിക്കുകയുമുണ്ടായി. അല്ലാഹു യാതൊരക്രമവും അവരോട് ചെയ്തിട്ടില്ല; പ്രത്യുത അവര്‍ സ്വന്തത്തോടുതന്നെ അതിക്രമം കാട്ടുകയായിരുന്നു. പിന്നെ ആ അധര്‍മകാരികളുടെ പരിണതി ഏറെ ഹീനമായിരുന്നു-അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ അവര്‍ നിഷേധിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നതിനാലത്രേ അത്.³

അല്ലാഹു സൃഷ്ടികര്‍മം ആരംഭിക്കുകയും അതാവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് അവങ്കലേക്കാണ് നിങ്ങള്‍ മടക്കപ്പെടുക. ഖിയാമനാള്‍ നിലവില്‍ വരുമ്പോള്‍ അധര്‍മകാരികള്‍ ഭഗ്നാശരായിത്തീരുന്നതാണ്. തങ്ങള്‍ പങ്കാളികളാക്കിവെച്ചവയില്‍ നിന്ന് അവര്‍ക്ക് ശുപാര്‍ശ ചെയ്യാന്‍ ആരുമുണ്ടാകുന്നതല്ല. ആ പങ്കാളികളെ തന്നെ അവര്‍ നിഷേധിക്കുന്നവരാകും. അന്ത്യനാള്‍ സംജാതമാകുന്ന അന്ന് അവര്‍ വേര്‍പിരിയുന്നതായിരിക്കും.⁴
എന്നാല്‍ വിശ്വസിക്കുകയും സല്‍കര്‍മങ്ങളനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തവര്‍ സ്വര്‍ഗീയോദ്യാനത്തില്‍ ആഹ്ലാദിക്കുന്നതാണ്. സത്യത്തെ നിഷേധിക്കുകയും നമ്മുടെ സൂക്തങ്ങളും പാരത്രിക സംഗമവും വ്യാജമാക്കുകയും ചെയ്തവരാരോ, അവര്‍ ശിക്ഷയില്‍ സന്നിഹിതരാക്കപ്പെടും. അതുകൊണ്ട് പ്രഭാത-പ്രദോഷങ്ങളിലും സായാഹ്ന-മധ്യാഹ്നങ്ങളിലും നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്ത്വം വാഴ്ത്തുക; ഭുവന-വാനങ്ങളിലുള്ള സ്‌തോത്രങ്ങളത്രയും അവന്നുള്ളതാണ്. ജീവനില്ലാത്തതില്‍ നിന്ന് ജീവനുള്ളതിനെയും ജീവനുള്ളതില്‍ നിന്ന് നിര്‍ജീവമായതിനെയും അവന്‍ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. നിര്‍ജീവാവസ്ഥക്കു ശേഷം ഭൂമിയെ അവന്‍ ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു-ഇതുപോലെ, നിങ്ങളും പുറത്തുകൊണ്ടുവരപ്പെടും.⁵

നിങ്ങളെ മണ്ണില്‍ നിന്നാണവന്‍ സൃഷ്ടിച്ചത്; എന്നിട്ട് നിങ്ങളതാ എങ്ങും സഞ്ചരിച്ചെത്തുന്ന മര്‍ത്യകുലമായിരിക്കുന്നു! അവന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതാണിത്.⁶
ഇണകളുമായി സംഗമിച്ച് സമാധാന ജീവിതമാസ്വദിക്കാനായി സ്വന്തത്തില്‍ നിന്നു തന്നെ നിങ്ങള്‍ക്ക് ഇണകളെ സൃഷ്ടിച്ചു തന്നതും പരസ്പര സ്‌നേഹവും കാരുണ്യവും നിക്ഷേപിച്ചതും അവന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതുതന്നെയത്രേ. ചിന്തിക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്ക് ഇതില്‍ പാഠങ്ങളുണ്ട്, തീര്‍ച്ച. ഭുവന-വാനങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിപ്പും നിങ്ങളുടെ ഭാഷാ-വര്‍ണ വൈജാത്യവും അവന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതാണ്; അറിവുള്ളവര്‍ക്ക് അതില്‍ തീര്‍ച്ചയായും പാഠങ്ങളുണ്ട്. നിങ്ങള്‍ രാത്രിയും പകലും നിദ്രകൊള്ളുന്നതും അവന്റെ ഔദാര്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഉപജീവനമന്വേഷിക്കുന്നതും അവന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതാണ്. സത്യം ശ്രവിച്ച് വസ്തുതകള്‍ ഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അതില്‍ പാഠങ്ങളുണ്ട്. ആശങ്കയും ആശയും ജനിപ്പിച്ച് നിങ്ങള്‍ക്ക് മിന്നല്‍ കാണിക്കുന്നതും അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്ന് മഴ വര്‍ഷിക്കയും തന്മൂലം നിര്‍ജീവസ്ഥിതിക്കു ശേഷം ഉജ്ജീവനം നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്നതും അവന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതത്രേ. ചിന്തിച്ച് വിഷയങ്ങള്‍ ഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഇതില്‍ പാഠങ്ങളുണ്ട്, തീര്‍ച്ച! അവന്റെ വിധിയനുസരിച്ച് ആകാശങ്ങളും ഭൂമിയും നിലനിന്നു വരുന്നതും ദൈവിക ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതുതന്നെ. ഇനി, ഒരു വിളിയുണ്ടാകുമ്പോള്‍ നിങ്ങളതാ ഭൂഗര്‍ഭത്തില്‍ നിന്ന് ബഹിര്‍ഗമിക്കുന്നു!⁷
ഭുവന-വാനങ്ങളിലുള്ളവരൊക്കെയും അവന്റേതാണ്; സര്‍വരും അവന്നു കീഴടങ്ങുന്നവരത്രേ. അവനാണ് സൃഷ്ടികര്‍മം ആരംഭിക്കുന്നത്; ഇനിയതാവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്യും-അതവന് ഏറെ സുഗമമത്രേ. ഭുവന-വാനങ്ങളില്‍ അത്യുന്നത വിശേഷണമാണവന്നുള്ളത്. പ്രതാപശാലിയും യുക്തിമാനുമാണവന്‍⁸

നിങ്ങളില്‍ നിന്നു തന്നെയുള്ള ഒരു ഉപമ ഇതാ അവന്‍ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കയാണ്: നിങ്ങള്‍ ഉടമപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള അടിമകളില്‍ നാം നിങ്ങള്‍ക്കേകിയവയില്‍ തുല്യപങ്കാളിത്തമുള്ളവരും സ്വന്തക്കാരെയെന്ന പോലെ നിങ്ങള്‍ ഭയപ്പെടുന്നവരുമായി ആരെങ്കിലുമുണ്ടോ? ചിന്തിക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്ക് ഇവ്വിധം നാം ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ പ്രതിപാദിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. പക്ഷേ, അതിക്രമകാരികള്‍ അജ്ഞരായി സ്വേച്ഛകള്‍ പിന്തുടരുകയാണ്. അല്ലാഹു ദുര്‍മാര്‍ഗത്തിലാക്കിയവനെ ആര്‍ക്കാണ് മാര്‍ഗദര്‍ശനം ചെയ്യാനാവുക? അത്തരക്കാര്‍ക്ക് യാതൊരു സഹായിയും ഉണ്ടായിരിക്കയില്ല⁹

അതുകൊണ്ട് താങ്കള്‍ ഋജുമനസ്‌കനായി സ്വന്തത്തെ ദീനിന്നുനേരെ-അല്ലാഹു മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ച ശുദ്ധപ്രകൃതത്തില്‍-പ്രതിഷ്ഠിക്കുക. അവന്റെ സൃഷ്ടിവ്യവസ്ഥക്ക് യാതൊരു ഭേദഗതിയുമുണ്ടാവില്ല. അതത്രേ നേര്‍ക്കുനേരെയുള്ള മതം; പക്ഷേ, മിക്കവരും യാഥാര്‍ത്ഥ്യം ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.¹⁰
അവനിലേക്ക് മടങ്ങിയവരാവുകയും അവനെ സൂക്ഷിക്കുകയും നമസ്‌കാരം നിലനിറുത്തുകയും ചെയ്യുക; ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളിലുള്‍പെടരുത്-അതായത്, സ്വന്തം മതത്തെ ഛിദ്രിപ്പിച്ച് ഭിന്നവിഭാഗങ്ങളായവരില്‍. ഓരോ കക്ഷിയും തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള വിശ്വാസാദര്‍ശങ്ങളില്‍ സന്തുഷ്ടരത്രേ.¹¹
എന്തെങ്കിലും ദുരിതബാധയുണ്ടാകുമ്പോള്‍ മനുഷ്യര്‍ നാഥനിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു ദുആചെയ്യും; എന്നാല്‍ തന്റെ കാരുണ്യം അവര്‍ക്കനുഭവിപ്പിക്കുമ്പോഴോ, അവരിലൊരു വിഭാഗമതാ ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളായിത്തീരുന്നു! നാം നല്‍കിയ അനുഗ്രഹത്തിന് നന്ദികേട് കാട്ടുക എന്നതായിരിക്കും അതിന്റെ പരിണതി. അതുകൊണ്ട്, സുഖാസ്വാദനം നടത്തിക്കൊള്ളൂ, വഴിയെ നിങ്ങള്‍ വിവരമറിയുന്നതാണ്!¹²

അതല്ല, അല്ലാഹുവിന് പങ്കാളികളെ വരിക്കാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്ന എന്തെങ്കിലും പ്രമാണം നാമവര്‍ക്ക് അവതരിപ്പിച്ചുകൊടുത്തിട്ടുണ്ടോ?¹³
എന്തെങ്കിലും അനുഗ്രഹം മനുഷ്യര്‍ക്കു നാം ആസ്വദിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അവരതില്‍ ആഹ്ലാദഭരിതരാകും; പ്രത്യുത, സ്വയംകൃതാനര്‍ത്ഥഫലമായി വല്ല വിപത്തും പിടികൂടിയാലോ, അവരതാ ഭഗ്നാശരായിത്തീരുന്നു! താനുദ്ദേശിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അല്ലാഹു ഉപജീവനം പ്രവിശാലമാക്കുകയും മറ്റുചിലര്‍ക്ക് സങ്കുചിതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതവര്‍ കാണുന്നില്ലേ? വിശ്വാസം കൈക്കൊള്ളുന്നവര്‍ക്ക് നിശ്ചയം ഇതില്‍ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളുണ്ട്.¹⁴

അതുകൊണ്ട് അടുത്ത ബന്ധുക്കള്‍ക്കും അഗതികള്‍ക്കും യാത്രക്കാര്‍ക്കും അവരുടെ അവകാശം താങ്കള്‍ നല്‍കുക; അല്ലാഹുവിന്റെ സംതൃപ്തി കാംക്ഷിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അതാണ് ശ്രേഷ്ഠം. അവര്‍ തന്നെയത്രേ വിജയികള്‍. ജനങ്ങളുടെ സമ്പത്തില്‍ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും വര്‍ധനവ് തിരിച്ചുലഭിക്കാനായി നിങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നുവെങ്കില്‍ അല്ലാഹുവിന്റെയടുത്ത് യാതൊരു വര്‍ധനവും അതിലുണ്ടാവുകയില്ല; പ്രത്യുത അവന്റെ സംതൃപ്തി കാംക്ഷിച്ചു കൊടുത്താല്‍, അവര്‍ തന്നെയത്രേ ഇരട്ടിപ്പിക്കുന്നവര്‍.¹⁵

അല്ലാഹുവാണ് നിങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചതും പിന്നീട് ഉപജീവനം നല്‍കുന്നതും പിന്നെ മരിപ്പിക്കുന്നതും വഴിയെ പുനര്‍ജീവിപ്പിക്കുന്നതും. ഇതിലേതെങ്കിലുമൊന്ന് ചെയ്യുന്ന ആരെങ്കിലും നിങ്ങളുടെ പരദൈവങ്ങളിലുണ്ടോ? അല്ലാഹു എത്രമേല്‍ പരിശുദ്ധന്‍! അവര്‍ പങ്കുചേര്‍ക്കുന്നതില്‍ നിന്നൊക്കെ സമുന്നതനത്രേ അവന്‍. മനുഷ്യന്റെ സ്വയംകൃതാനര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ മൂലമാണ് കരയിലും കടലിലും വിനാശം പ്രകടമായിരിക്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ ചില ചെയ്തികളുടെ ഫലം അവര്‍ക്കാസ്വദിപ്പിക്കാനത്രേ ഇത്; ഒരുവേള അവര്‍ മടങ്ങിയേക്കാമല്ലോ.¹⁶

നബീ, പ്രഖ്യാപിക്കുക: നിങ്ങള്‍ ഭൂമിയില്‍ യാത്ര ചെയ്യുകയും പൂര്‍വികരുടെ പരിണതി എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് നോക്കുകയും ചെയ്യുക. അവര്‍ മിക്കവരും ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട്, അല്ലാഹുവിങ്കല്‍ നിന്ന്, അപ്രതിരോധ്യമായൊരു നാള്‍ വന്നെത്തും മുമ്പേ സ്വന്തത്തെ ഋജുവായ മതത്തില്‍ അടിയുറപ്പിച്ചു നിറുത്തുക. ആളുകള്‍ അന്ന് വേര്‍പെട്ടു നില്‍ക്കുന്നതാണ്.¹⁷
ആരെങ്കിലും നന്ദികേട് കാട്ടിയാല്‍ ആ നിഷേധത്തിന്റെ ഫലം അവന്നുതന്നെ. വല്ലവരും ഉദാത്തകര്‍മങ്ങളനുഷ്ഠിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ സ്വന്തത്തിന് വേണ്ടിത്തന്നെ സുഖജീവിതം സജ്ജീകരിക്കുകയാണവര്‍. സത്യവിശ്വാസം കൈക്കൊള്ളുകയും സല്‍കര്‍മങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്തവര്‍ക്ക് തന്റെ ഔദാര്യത്താല്‍ പ്രതിഫലം നല്‍കുന്നതിനത്രേ ഇത്. നിഷേധികളെ അവന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുകയേയില്ല. അവന്‍ കാറ്റുകളയക്കുന്നത് മഹാദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ പെട്ടതത്രേ-മഴയെക്കുറിച്ച ശുഭസൂചകമായും തന്റെ അനുഗ്രഹത്തില്‍ നിന്ന് നിങ്ങളെ ആസ്വദിപ്പിക്കാനായും തന്റെ ആജ്ഞാനുസൃതം ജലയാനങ്ങള്‍ സഞ്ചരിപ്പിക്കാനായും തന്റെ ഔദാര്യത്തില്‍ നിന്ന് നിങ്ങള്‍ ഉപജീവന മാര്‍ഗങ്ങള്‍ തേടാനായും നിങ്ങള്‍ കൃതജ്ഞത പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവരാകാനും.¹⁸

അങ്ങേയ്ക്കു മുമ്പ് പല ദൂതന്മാരെയും അവരുടെ സമൂഹങ്ങളിലേക്ക് നാം നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്നിട്ട്, പ്രസ്പഷ്ട ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളുമായി അവര്‍ ആ ജനപഥങ്ങളെ സമീപിച്ചു. അങ്ങനെ, അധര്‍മകാരികളില്‍ നാം ശിക്ഷാവിധി നടപ്പാക്കി. സത്യവിശ്വാസികളെ സഹായിക്കുക എന്നത് നമ്മുടെ ബാധ്യതയത്രേ.¹⁹

കാറ്റടിപ്പിക്കുന്നവന്‍ അല്ലാഹുവാണ്; അവ മേഘങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുകയും താനുദ്ദേശിക്കും വിധം അന്തരീക്ഷത്തിലവ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ഛിന്നഭിന്നമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ, അവക്കിടയില്‍ നിന്ന് മഴത്തുള്ളികള്‍ ബഹിര്‍ഗമിക്കുന്നത് നിനക്കു കാണാം. തന്റെ ദാസരില്‍ നിന്ന് താനുദ്ദേശിച്ചവര്‍ക്ക് അവന്‍ അതെത്തിച്ചുകൊടുക്കുമ്പോള്‍ അവരതാ ആഹ്ലാദഭരിതരാകുന്നു; അത് വര്‍ഷിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവര്‍ നിരാശര്‍ തന്നെയായിരുന്നു.²⁰
അതുകൊണ്ട്, അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹ ഫലങ്ങള്‍ നോക്കൂ: നിര്‍ജീവാവസ്ഥക്കു ശേഷം ഭൂമി എങ്ങനെയാണവന്‍ ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നത്? നിശ്ചയം, അവന്‍ മരണപ്പെട്ടവരെ പുനര്‍ജനിപ്പിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. സര്‍വകാര്യങ്ങള്‍ക്കും കഴിവുറ്റവനത്രേ അവന്‍. ഇനി, മറ്റൊരു കാറ്റടിപ്പിച്ചിട്ട് അവരുടെ കൃഷി നാം മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതാക്കിയാലോ, തദനന്തരവും നന്ദികേട് കാട്ടിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും അവര്‍.²¹

എന്നാല്‍ മരിച്ചവരെ കേള്‍പിക്കാന്‍ താങ്കള്‍ക്കാവില്ല തന്നെ. പിന്തിരിഞ്ഞു പോകുന്നുവെങ്കില്‍ ബധിരരെ ശ്രവിപ്പിക്കാനും താങ്കള്‍ക്ക് കഴിയില്ല. അന്ധരെ തങ്ങളുടെ ദുര്‍മാര്‍ഗത്തില്‍ നിന്ന് സന്മാര്‍ഗ പ്രാപ്തരാക്കാനും താങ്കള്‍ക്ക് സാധിക്കുന്നതല്ല. നമ്മുടെ സൂക്തങ്ങളില്‍ വിശ്വസിക്കുകയും വിധേയത്വം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവരാവുകയും ചെയ്തവരെ മാത്രമേ താങ്കള്‍ക്ക് കേള്‍പിക്കാനാകൂ.²²

ദുര്‍ബലാവസ്ഥയില്‍ നിന്ന് നിങ്ങളെ പടച്ചവനാണ് അല്ലാഹു. പിന്നീട്, ദുര്‍ബലാവസ്ഥക്ക് ശേഷം ശക്തിയുണ്ടാക്കുകയും തദനന്തരം ശക്തിക്ഷയവും നരയുമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. താനുദ്ദേശിക്കുന്നത് അവന്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സൂക്ഷ്മജ്ഞനും സര്‍വശക്തനുമത്രേ അവന്‍.²³
അന്ത്യനാള്‍ വരുമ്പോള്‍, കുറഞ്ഞ നേരമേ തങ്ങള്‍ ദുന്‍യാവില്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂവെന്ന് അധര്‍മകാരികള്‍ ശപഥം ചെയ്തുപറയും. അങ്ങനെയാണവര്‍ സത്യത്തില്‍ നിന്നു വ്യതിചലിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്.²⁴
എന്നാല്‍ വിജ്ഞാനവും വിശ്വാസവുമുള്ളവര്‍ പ്രസ്താവിക്കും: 'അല്ലാഹുവിന്റെ നിര്‍ണയാനുസൃതം പുനരുത്ഥാന നാള്‍വരെ നിങ്ങളവിടെ അധിവസിക്കുക തന്നെ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴിതാ, പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ദിവസം സമാഗതമയിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, നിങ്ങള്‍ വസ്തുത ഗ്രഹിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല'. അധര്‍മകാരികള്‍ക്ക് അന്നേദിവസം തങ്ങളുടെ ഒഴികഴിവ് ഫലപ്രദമാവുകയോ അവരോട് ക്ഷമാപണം ആവശ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യില്ല.²⁵

മാനവതക്കായി ഈ ഖുര്‍ആനില്‍ സര്‍വവിധ ഉപമയും നാം പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്.²⁶
എന്തൊരു ദൃഷ്ടാന്തവുമായി താങ്കളവരെ സമീപിക്കുന്നുവെങ്കിലും 'നിങ്ങള്‍ മിഥ്യാവാദികള്‍ മാത്രമാണ്' എന്ന് സത്യനിഷേധികള്‍ ജല്‍പിക്കുന്നതാണ്. വസ്തുതകള്‍ ഗ്രഹിക്കാത്തവരുടെ മനസ്സില്‍ അങ്ങനെയാണ് അല്ലാഹു മുദ്രചാര്‍ത്തുക. അതുകൊണ്ട് അങ്ങ് ക്ഷമ കൈക്കൊള്ളുക. അല്ലാഹുവിന്റെ വാഗ്ദാനം സത്യം തന്നെ, തീര്‍ച്ച. വിശ്വാസദാര്‍ഢ്യം ഇല്ലാത്തവര്‍ താങ്കളില്‍ ചാഞ്ചല്യമുണ്ടാക്കാതിരിക്കട്ടെ.²⁷